BİRDEN ÇOK HIZ DARBESİ İÇEREN YER HAREKETİ KAYITLARININ YAPILARIN DEPREM DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Abstract

İçerebildikleri hız darbeleri (itkileri) ile faya uzak bölgelerden alınmış yer hareketi kayıtlarından farklılaşan yakın saha yer hareketi kayıtları, yapılar üzerinde fazladan kuvvet ve/veya deplasman taleplerine sebep olabilirler. Bugüne kadar yapılan birçok çalışma ile yakın saha yer hareketi kayıtlarının yıkıcı özellikleri ortaya çıkartılmıştır. Bu çalışma, son dönemlerde yapılan çalışmalara dayanarak, yakın saha yer hareketi kaydı içinde birden çok hız darbesi bulunması durumunda ortaya çıkacak talepleri, en sık kullanılan mühendislik talep parametrelerinden biri olan katlar arası en büyük göreli ötelenme cinsinden değerlendirmektedir. Bu değerlendirme için tek ve çok sayıda yakın saha yer hareketlerini temsil eden matematiksel fonksiyonlar kullanılarak sabitleştirilmiş çok serbestlik dereceli sistemlerin zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizleri yapılmıştır. Yer hareketi kaydı olarak basit fonksiyonlar, yapı modeli olarak da basitleştirilmiş çok serbestlik dereceli sistemlerin kullanılma sebebi ise, çalışma sonuçlarının yer hareketinin ve yapının parametre olarak dikkate alınmayan özelliklerinden etkilenmesini engellemek içindir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, birden çok hız darbesi içeren yer hareketi kayıtlarının yapı davranışı üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini göstermiştir.

Near-field ground motion records, which differ from far field ground motion records, may cause additional force and/or displacement demands on structures due to the velocity pulses they may contain. Many studies have revealed the destructive properties of near-field ground motion records. Based on recent studies, this study evaluates the demands that will arise in case of multiple velocity pulses in the near-field ground motion record in terms of the maximum inter-storey relative drift, which is one of the most frequently used engineering demand parameters. For this evaluation, nonlinear time-history analyzes of multi-degree of freedom systems were performed using mathematical functions representing single and multiple pulse near-field ground motions. The reason for using simple functions as ground motion records and simplified multi-degree of freedom systems as building models is to prevent the study results from being affected by the features of ground motions and structures that are not taken into account as parameters. The results obtained from the study showed that ground motion records containing multiple velocity pulses can have significant effects on structure behavior.