GESTASYONEL DİYABETLİ ANNELERİN KOLOSTRUM, ARA SÜT VE OLGUN SÜTÜNDE GALANİN VE HUMANİN VARLIĞININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışma, gestasyonel diyabetli (GDM) annelerde süt ve serum örneklerinde Galanin ve Humanin düzeylerini değerlendirerek bu nöropeptidlerin gebelikteki metabolik adaptasyon süreçlerindeki rollerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Galanin ve Humanin'in süt kompozisyonundaki değişimini incelemek, gestasyonel diyabetin anne sütü biyokimyasal içeriği üzerindeki olası etkilerini ortaya koymak hedeflenmiştir. Araştırma, Elazığ merkez Aile Sağlığı Birimleri ve Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yürütülen prospektif vaka-kontrol tasarımlı bir pilot çalışmadır. Çalışmaya, 18 yaş üzeri olan toplam 40 gönüllü dahil edilmiştir (20 GDM, 20 sağlıklı kontrol). Katılımcılardan kolostrum (0–7 gün), ara süt (7–15 gün) ve olgun süt (>15 gün) dönemlerinde 2 mL süt ve eş zamanlı 5 mL venöz kan örneği alınmıştır. Örnekler santrifüj edilerek –80°C'de saklanmıştır. Galanin ve Humanin düzeyleri ELISA (Enzyme Linked Immunosorbent Assay) yöntemiyle ölçülmüştür. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 27.0 programı kullanılmış; gruplar arası karşılaştırmalarda Student's t-testi ve Mann–Whitney U testi, dönemsel analizlerde ise Tekrarlı Ölçümler ANOVA ve Friedman testi uygulanmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 29.0 yıl (25–44), ortalama vücut ağırlığı 72.6±9.5 kg ve ortalama boy uzunluğu 162.4±5.2 cm olarak belirlenmiştir. Gestasyonel diyabetli (GDM) annelerde kolostrum sütü Galanin düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (GDM: 52.0 [0–375.9] pg/mL; Kontrol: 1.9 [0–91.2] pg/mL; p<0.001). Ara dönem sütünde Galanin düzeyleri GDM grubunda 29.8 (0–195.1) pg/mL, kontrol grubunda 11.5 (0–612.1) pg/mL olarak ölçülmüş olup fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0.056). Olgun süt döneminde ise Galanin düzeyi GDM grubunda 40.5 (0–140.9) pg/mL, kontrol grubunda 12.4 (0–142.0) pg/mL olarak saptanmış ve fark anlamlı bulunmamıştır (p=0.086). Humanin düzeyleri değerlendirildiğinde, olgun süt döneminde GDM grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük bulunmuştur (GDM: 38.7 [28.7–101.7] pg/mL; Kontrol: 52.2 [37.5–110.2] pg/mL; p=0.003). Kolostrum sütü Humanin düzeyleri GDM grubunda 48.8 (27.3–153.8) pg/mL, kontrol grubunda 51.1 (38.8–139.1) pg/mL olarak saptanmış (p=0.102), ara dönem sütünde ise GDM grubunda 46.9 (28.2–84.0) pg/mL, kontrol grubunda 50.9 (41.9–243.4) pg/mL olarak belirlenmiştir (p=0.142). Serum örneklerinde hem Galanin hem de Humanin düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark gözlenmemiştir (p>0.05). Çalışmada istatistiksel olarak en belirgin farklar kolostrum sütünde Galanin düzeyinin anlamlı artışı (p<0.001) ve olgun süt döneminde Humanin düzeyinin anlamlı azalışı (p=0.003) olarak saptanmıştır. Gestasyonel diyabetli annelerde kolostrum döneminde artmış Galanin düzeyleri, erken laktasyon sürecinde glisemik yük ve hormonal değişimlere karşı gelişen nöropeptiderjik adaptif bir yanıtı işaret etmektedir. Olgun süt döneminde azalan Humanin düzeyleri ise GDM'ye bağlı mitokondriyal stres ve enerji dengesizliğinin bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bulgular, Galanin'in laktasyonun erken evresinde süt üretimi ve enerji metabolizmasında, Humanin'in ise mitokondriyal koruma ve oksidatif stres regülasyonunda önemli rol oynadığını göstermektedir. Galanin ve Humanin'in gebelikte metabolik dengeyi düzenleyen tamamlayıcı fakat karşıt yönlü mekanizmalarda yer aldığı düşünülmektedir.This study aimed to evaluate Galanin and Humanin levels in breast milk and serum samples of mothers with gestational diabetes mellitus (GDM) to investigate the potential roles of these neuropeptides in metabolic adaptation processes during pregnancy. It was also intended to examine the alterations in milk composition and to determine the possible effects of gestational diabetes on the biochemical content of human milk. This research was designed as a prospective case-control pilot study conducted at the Family Health Centers of Elazığ and Fırat University Faculty of Medicine Hospital. A total of 40 volunteers aged over 18 years were included (20 GDM, 20 healthy controls). From each participant, 2 mL of milk and 5 mL of venous blood were collected during three lactation periods: colostrum (0–7 days), transitional milk (7–15 days), and mature milk (>15 days). Samples were centrifuged and stored at ?80°C until analysis. Galanin and Humanin concentrations were measured using the ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) method. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0; comparisons between groups were assessed with the Student's t-test or Mann–Whitney U test, and repeated measures were analyzed using Repeated Measures ANOVA or Friedman test. A p-value <0.05 was considered statistically significant. The mean age of the participants was 29.0 years (25–44), with an average body weight of 72.6±9.5 kg and height of 162.4±5.2 cm. In the GDM group, colostrum milk Galanin levels were significantly higher compared to controls (GDM: 52.0 [0–375.9] pg/mL; Control: 1.9 [0–91.2] pg/mL; p<0.001). In contrast, Humanin levels in mature milk were significantly lower in the GDM group compared to the control group (GDM: 38.7 [28.7–101.7] pg/mL; Control: 52.2 [37.5–110.2] pg/mL; p=0.003). No statistically significant differences were observed in the transitional milk or serum samples for either Galanin or Humanin (p>0.05). The most remarkable findings of the study were the significant increase in Galanin levels in colostrum (p<0.001) and the significant decrease in Humanin levels in mature milk (p=0.003) among mothers with GDM. In mothers with gestational diabetes, increased Galanin levels during the colostrum period indicate a possible neuropeptidergic adaptation to early lactation-associated metabolic and hormonal changes, whereas decreased Humanin levels in mature milk may reflect mitochondrial stress and energy imbalance associated with GDM. These findings suggest that Galanin may play an active role in milk production and early energy regulation, while Humanin may contribute to mitochondrial protection and oxidative stress regulation during lactation. Galanin and Humanin appear to function as complementary but oppositely regulated components of metabolic balance during pregnancy.