ÇİNKO-ALİMİNYUM ALAŞIMLI YATAK MALZEMELERİNDE Sİ VE CU KATKILARININ AŞINMA DAVRANIŞINA ETKİLERİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi ÇİNKO ALÜMİNYUM ALAŞIMLI YATAK MALZEMELERİNDE Si VE Cu KATKILARININ AŞINMA DAVRANIŞINA ETKİLERİ ZülküfBALALAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Metalürji Anabilim Dalı 2004, Sayfa :57 Bu çalışmada; artan orandaki silisyum ve bakır içeriğinin, ZnAl esaslı döküm alaşımların mikroyapı, sertlik ve kuru-kayma aşınma davranışları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Aşınma oranlarının belirlenmesinde; pin-on-disk aşınma test cihazı, aşındırıcı disk olarak da AISI 1060 çeliği kullanılmıştır. Test numunelerinin mikroyapı ve aşınma yüzey mekanizmalarını belirlemek için taramalı ve elektron mikroskobu (SEM), optik mikroskop (OM) ve noktasal analiz (XRD) araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Dörtlü ZnAlCuSi dökülmüş alaşımının mikropyapısı alüminyumca zengin a-dendiritleri, çinkoca zengin n fazı, bakırca zengin intermetalik fazlar ile silisyum partiküllerinden oluşmuştur. Kuru kayma aşınması sonuçlan, silisyum ilavesinin çinko esaslı alaşımlarda sertliği ve aşındırma direncini arttırırken sünekliliği azalttığını göstermiştir. Ayrıca artan yük ile bütün numunelerde kütle kaybı artmıştır. Adhezyon ve plastik deformasyonun ZnAl esaslı alaşımlarda görülen aşınma mekanizmalarını oluşturduğu görülmüştür. Bu çalışmanın ilk bölümünde ZnAl alaşımları ve bu alaşımların önemi anlatılmıştır. İkinci bölümde aşınma ve aşınma mekanizmalarına yer almaktadır. Üçüncü bölümde ZnAl alaşımları ve bu alaşımların aşınma özellikleri üzerine yapılan geniş kapsamlı literatür araştırılması verilmiştir. Dördüncü bölümde deneysel çalışmalar, beşinci bölümde deney sonuçları ve son bölümde de sonuç ve öneriler verilmiştir. Anahtar Kelimeler: ZnAl alaşımları, mikroyapı, kuru-kayma aşınması. VI