Bilateral Nefrektomili Ratlarda Antijen Uyarımının Ekstrarenal 1,25-Dihidroksivitamin D3 Sentezi Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Abstract

D vitamininin kalsiyum homeostazisi ve kemik metabolizmasındaki klasik fonksiyonları uzun yıllardan beri iyi bilinmektedir. Ancak son yıllarda D vitamininin aktif formu olan 1,25- dihidroksivitamin D3 (1,25-D)’nin immün hücrelerde de sentezlenebildiği, immün cevapta ve immünmodülasyonda önemli fonksiyonlara sahip olduğu in vitro olarak gösterilmeye başlanmıştır. Bu projenin amacı, bilateral nefrektomili ratlara antijenik uyarım yapıldıktan sonra dolaşımdaki ekstrarenal 1,25-D düzeyinin belirlenmesi, dolaşımdaki ekstrarenal 1,25-D düzeyi ile kalsiyum homeostazisi arasındaki ilişkinin araştırılması ve ekstrarenal 1,25-D üretiminin kaynakları hakkında verilerin ortaya konulmasıdır. Çalışmada 42 adet Wistar tipi erkek rat kullanılmıştır. Ratlar, bilateral nefrektomi + lipopolisakkarit (BNX+LPS) Grubu (n=12), bilateral nefrektomi + NaCl (BNX+Saline) Grubu (n=12), Sham Grubu (n=6), LPS Grubu (n=6) ve Sağlıklı Kontrol Grubu (n=6) olmak üzere 5 farklı gruba ayrılmıştır. Bilateral nefrektomiden 24 saat sonra anestezi altında bütün gruplardaki ratlardan abdominal vena cava’dan 7’şer ml kan örnekleri (biyokimyasal muayeneler) ve dekapitasyon sonrası doku örnekleri (immunohistokimyasal muayeneler) alınmıştır. BNX+LPS Grubu’ndaki ratlarda serum 1,25-D düzeyi Sağlıklı Kontrol Grubu’na göre önemli oranda artmış, 25-hidroksivitamin-D (25-D) düzeyi ise azalmıştır. BNX+LPS Grubu’nda karaciğer, dalak ve akciğer dokularındaki 25-hydroxyvitamin D3 1-alphahydroxylase (CYP27B1) immünreaktivitesi Sağlıklı Kontrol Grubu’na göre önemli oranda artmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada: (i) Akut inflamasyonun dolaşımda belirlenebilecek düzeyde önemli bir ekstrarenal 1,25-D artışına yol açtığının ilk in vivo kanıtı elde edilmiştir. (ii) Dolaşımdaki düzeyi artan ekstrarenal 1,25-D’in hiperkalsemik endokrin bir etki göstermediği belirlenmiştir. (iii) Dolaşımdaki ekstrarenal 1,25-D sentezinin yüksek oranda karaciğer, dalak ve akciğer dokularındaki sentezden kaynaklandığı immünohistokimyasal olarak ortaya konulmuştur. (iv) Akut inflamasyon sırasında şekillenen ekstrarenal 1,25-D sentezi için dolaşımdaki 25-D’nin çok hızlı bir şekilde tüketildiği gösterilmiştir.