AROMATİK BİTKİLERİN ORGANİK (EKOLOJİK) HAYVANCILIKTA KULLANIM İMKÂNI (Derleme)

Abstract

Hastalıklardan koruma ve verimi artırıcı amaçla hayvan yemlerinde sürekli antibiyotik kullanımı sonucunda, hayvanlarda ve bu hayvanlardan elde edilen ürünleri tüketen insanlarda antibiyotik rezistansı yüksek mikroorganizma suşları oluşturma riskine karşı birçok ülkede antibiyotiklerin yem katkı maddesi olarak kullanımı yasaklanmıştır. Bu bağlamda, Avrupa birliği tarafından 2006 yılına kadar yem katkı maddesi olarak sadece 4 antibiyotiğin kullanımına izin verilmiştir. Bundan dolayı, araştırmacılar tarafından antibiyo-tiklere alternatif olabilecek doğal yem katkı maddelerinin geliştirilmesine yönelik araştırmalar artmıştır. Bu amaçla, aromatik bitkiler ve bunlardan elde edilen ekstraktlar araştırmacıların dikkatini çekmiş ve bunların hayvan beslemede kullanımına yönelik çalışmalar yoğunlaşmıştır. Yapılan çalışmalarda, bu bitkiler ve eks-traktlarının güçlü antimikrobiyel etkilerinin olduğu ve hayvanlarda performansı olumlu yönde etkilediğinden dolayı antibiyotiklerin yerine yem katkı maddesi olarak kullanılabileceği bildirilmiştir. Bundan dolayı, orga-nik hayvancılıkta kullanımı yasaklanan antibiyotikler yerine doğal ve güvenilir büyütme faktörü olarak aromatik bitkiler ve ekstraktları kullanılabilir. Ayrıca, aromatik bitkilerde elde edilen pek çok esans yağın güvenli olduğu kabul edilmekte ve bir çok alanda (kozmetik, gıda, tıp vb.) yaygın bir şekilde kullanılmak-tadır. Ülkemizin aromatik bitkiler açısından zengin bir floraya ve büyük bir potansiyele sahip olduğu görü-şünden yola çıkarak bu derlemede, ülkemiz florasında bulunan ve aromatik özellik taşıyan bazı bitkilerin kimyasal ve antimikrobiyel özellikleri ile hayvanlarda performansa olan etkileri özetlenmeye çalışılmıştır.