FARKLI YÜKSEKLİKLERDEKİ BETONARME BİNALARIN TBDY-2018'E GÖRE DEPREM PERFORMANSLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Depremler, insan hayatına dolaylı veya doğrudan etki eden doğal afetlerdendir. Her ne kadar depremler büyüklük olarak tahmin edilebilse de depremin gerçekleşeceği günü ve saati tespit etmek günümüz teknolojisiyle mümkün değildir. Bu sebeple deprem öncesi tedbirlerin alınması ihtiyacı doğmuştur. Gerekli tedbirlerin alınmadığı yerleşim birimlerinde meydana gelen depremlerde can ve mal kayıplarının fazla olması, depreme dayanıklı yapı tasarımlarını zorunlu kılmıştır. Son yıllarda meydana gelen depremlerin olumsuz etkilerinden dolayı yapıların performansa dayalı tasarımı giderek önem kazanmıştır. Ulusal ve uluslararası güncel deprem yönetmeliklerinde, kuvvet esasına dayanan yöntemler yerine, şekil değiştirmeye göre tasarım dikkate alınmaya başlanmıştır. Bu çalışma kapsamında Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) esasları dikkate alınarak kat adetleri farklı (3, 5, 7 ve 10) betonarme binaların performans analizi yapılmıştır. Güncel yönetmelik esas alınarak tasarımı yapılan binaların performans seviyelerinin belirlenebilmesi için doğrusal olmayan davranış modellerinden olan yığılı plastik davranış modeli kullanılmıştır. Bu binalara şekil değiştirme esasına dayanan yöntemlerden biri olan doğrusal olmayan statik itme (pushover) analizi yöntemi uygulanmıştır. Kolon ve kirişlerin doğrusal olmayan malzeme davranışları, kesit tasarımları ve analizleri XTRACT programıyla yapılmıştır. Yine bu program ile plastik mafsal hesabı yapılmıştır. XTRACT programından elde edilen bu bilgiler, SAP2000 programında tanımlanmıştır. Bina modellerinin oluşturulması ve statik itme analizlerinin uygulanması amacıyla yine SAP2000 sonlu elemanlar programı kullanılmıştır. Statik itme analizleri ile taban kesme kuvveti-tepe yer değiştirmesi eğrileri elde edilmiştir. Sonlu elemanlar modelleri oluşturulan binalar doğrusal olmayan statik itme analizleri ile performans noktalarına kadar itilerek taşıyıcı elemanlar için hasar sınır bölgeleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Betonarme yapılar, Doğrusal olmayan statik itme analizi, SAP2000, XTRACT

Earthquakes are natural disasters that directly or indirectly affect human life. Although earthquakes can be estimated as magnitude, it is not possible to determine the day and time of the earthquake with today's technology. Therefore, the necessity for precautions needs to be taken before the earthquake has emerged. The high loss of life and property in earthquakes in the residential areas that were designed without these precautions is required earthquake-resistant building designs. The performance-based design of structures has become increasingly significant due to the negative effects of earthquakes in recent years. In national and international current earthquake regulations, performance-based plastic design method has started to be used instead of methods based on force. In this study, performance analysis of reinforced concrete buildings that have different story levels (3, 5, 7, and 10-story) is conducted according to the Turkish Building Earthquake Code (TBEC-2018). The lumped plastic behavior model one of the nonlinear behavior models is used to determine the performance levels of the buildings designed by considering the current earthquake code. The nonlinear static pushover analysis method which is one of the displacement-based methods is performed for the buildings. The nonlinear material models for the beams and columns, design and analysis of sections, and plastic hinge determinations are conducted by using XTRACT software. The obtained data using XTRACT software is defined into SAP2000 software. SAP2000 finite element software is also used to construct the building models and to perform static pushover analysis. Base shear force-top displacement curves are obtained by static pushover analysis. Buildings for which finite element models were created were pushed up to the performance points by non-linear static pushover analysis, and damage boundary zones were determined for the bearing elements. Keywords: Reinforced concrete structures, Nonlinear static pushover analysis, SAP2000, XTRACT