DEMİRYOLUNUN ELÂZIĞ'A GELİŞİ

Abstract

Osmanlı Devleti'nin yıkılmasının ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin M. Kemal liderliğindeki idarecilerinin en önemli hedeflerinden birisi, ülkedeki ulaşım şebekesini geliştirmekti. Bu amaçla ülkenin bir başından diğer başına kadar demiryolları yapmayı ve bu demiryolu hatlarını karayollarıyla destekleyerek bir kara ulaştırma şebekesi oluşturmayı hedeflemişlerdir. Ülkede bulunan ağaç şeklindeki koloni tipi demiryolları yerine, milli ihtiyaçlara göre şekillenen ve ülkenin doğusuyla batısını, kuzeyiyle güneyini birbirine bağlayan ağ tipi demiryolları inşa etmek istemişlerdir. Ülkenin farklı bölgelerinin demiryollarıyla birbirine bağlanması askeri, siyasi, iktisadî, sosyal ve kültürel gelişime katkı yapacaktı. Bu anlamda, Ülkenin bel kemiği olarak telakki edilen Ankara - Sivas - Erzurum demiryolu hattı ve Fevzipaşa - Diyarbakır hatları yapılarak ülkenin doğusuyla batısı arasında irtibat sağlanmıştır. Ayrıca yine ülkenin kıyı bölgeleri ile iç bölgelerinin, birbirine demiryolları ile bağlanması hedeflenmiştir. Bu ana hatlarla birlikte bütünleşmiş bir iç pazar oluşturmak için Afyon - Karakuyu, Malatya - Çetinkaya, Bozönü - Isparta ve Yolçatı - Elazığ gibi iltisak hatları yapılmıştır. Fevzipaşa - Diyarbakır hattı yapımına karar verildiğinde hazırlanan projede demiryolu Elazığ vilayetinin Baskil, Sivrice. Maden ilçeleri ile Yolçatı kasabasından geçerek Elazığ şehir merkezine uğramadan Diyarbakır'a ulaşacaktı. Fakat Elazığ halkı demiryolunun şehirlerinden geçmesi için lobi faaliyetinde bulunmuşlardır. Bunun yanında daha sonra yapılması planlanan Elazığ-Muş-Van hattının temelini oluşturacağı düşünülerek Fevzipaşa-Diyarbakır hattının uygun noktasından bir şube hattının yapılmasına karar verilmiştir. Böylece bu şube hattıyla demiryolu Elazığ şehir merkezine ulaşmıştır. Bu çalışmamızda Fevzipaşa - Diyarbakır Hattı ve bu hattın Elazığ vilayetindeki güzergahı ile Yolçatı - Elazığ Şube (İltisak) hattının yapımı hakkında bilgiler verilmiştir. Araştırma yapılırken başta arşiv kaynakları olmak üzere resmi yayınlar, dönemin süreli yayınları ve tetkik eserler de kullanılmıştır.