Şehristânî’nin el-Milel ve’n-Nihal Adlı Eserinde Hz. Osman

Abstract

Bu çalışmada Şehristânî’nin Milel ve’n-nihal adını taşıyan klasik İslâm ve İslâm dışı mezhepler tarihini konu edinen eserinde Râşid halifelerin üçüncüsü Hz. Osman’la ilgili bilgi, rivayet ve değerlendirmeler konu edinilecektir. Böylece onun Şehristânî nazarında İslâm düşünce tarihine hangi açılardan nasıl bir katkısı olduğu tespit edilmiş olacaktır. Hz. Osman İslâmî çağrının ilk döneminde kendisi gibi ticaretle uğraşan Hz. Ebû Bekir’in aracılığıyla Hz. Peygamberle görüşerek 34 yaşındayken Müslüman olmuştur. Şehristânî, O’nun hilafeti zamanında İslâm davetinin devam ettiği, Hz. Ömer devrinde başlayan fetihlerin giderek artarak çoğaldığı, devlet hazinesi olan beytülmalin dolduğu, Hz. Osman’ın yönettiği insanlara iyi ve güzel davrandığı ve cömertlik gösterdiğini vurgular. Büyük fetihlerin zengin ganimetleri yüzünden Benî Ümeyye ile Benî Haşim arasında var olan ihtilaf daha da derinleşmiştir. Hz. Osman devrinde ortaya çıkan sosyal ve toplumsal olayların kaynağı olarak Ümeyye oğullarından akrabalarını gösterir. Hz. Osman’ın akrabaları O’nun kötü akıbetine sebep olacak olaylara ön ayak olarak halka zulmetmişler ancak suç halifenin üzerine yüklenmiştir. Bu sebeple ona göre Hz. Osman mazlum olarak suçsuz yere öldürülmüştür. Çalışmada takip edilen yöntem, kaynak taramasıyla elde edilen verilerin betimleme ve analitik/ çözümlenmeye dayanarak işlenmesinden ibarettir.

In this article, in the book of Shahrastânî, which deals with the history of classical Islamic and non-Islamic sects named al-Milal va'n-nihal, the third of the Rashid caliphs is ınformation, rumors and evaluations about Othman will be the subject. Thus, in what ways he contributed to the history of Islamic thought in the eyes of Shahrastânî will be determined. In the first period of the Islamic invitation, through Abu Bakr, he became a Muslim at the age of 34 by meeting with the Prophet. Şhahrastânî said that during his caliphate, the invitation to Islam continued. The conquests that started in the era of Umar gradually increased and the state treasure of the state treasure was filled with the Prophet. He emphasizes that Othman treated the people he ruled well and beautifully and showed generosity. Due to the rich spoils of great conquests, the conflict between Beni Umayya and Beni Hashim has deepened. It shows the relatives of the sons of Umayya as the source of the social and social events that took place in the Othman period. Uthman's relatives persecuted the people by initiating events that would cause his bad fate, but the crime was attributed to the caliph. He was killed without guilt. The method followed in the study consists of processing the data obtained through source scanning based on description and analytical analysis.