MISIR MESELESİ VE OSMANLI DEVLETİNDE PARADİGMA DEĞİŞMESİ

Abstract

Biz bu makalede Osmanlı Devleti ile Mısır arasında yaşanan savaşın 1839- 1841 yılları arasını ele alarak, bunun Osmanlı Devleti’nde meydana getirdiği siyasî, ekonomik ve toplumsal değişmeleri incelemeye çalıştık. II. Mahmud, birçok reform yapmasına rağmen, zaman ve şartlar uygun olmadığı için paradigma değişikliğini gerçekleştiremedi. Osmanlı Devletini paradigma değişikliğine götüren 1839 yılında yaşanan 4 olay oldu. Bu olaylar; 24 Haziran’da Osmanlı ordusunun Nizip savaşında Mısır ordusuna yenilmesi, 2 Temmuz’da II. Mahmud’un ölüp yerine tecrübesiz Abdülmecid’in Padişah olması, bunun ardından Osmanlı donanmasının önemli bir kısmının bizzat komutanı Ahmed Fevzi Paşa tarafından götürülüp İskenderiye’de Mehmed Ali Paşa’ya teslim edilmesi ve 27 Temmuz’da Avrupa devletlerinin savaşa son verilmesi için her iki tarafa da ortak bir nota vermesidir. Bütün bu olayların halkta ve aydınlarda yarattığı şok ve bıkkınlık havası Mısır meselesinin ne pahasına mâl olursa olsun çözülmesi noktasında bir uzlaşma oluşturdu. Osmanlı Devleti’nde paradigma değişikliğinin mührü olan Tanzimat bu şartlarda 3 Kasım 1839’da ilan edildi.