PSORİASİS HASTALARINDA ONİKOMİKOZ ETKENLERİNİN SAPTANMASI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Psoriasis, deri, tırnak ve eklemleri tutabilen kronik seyirli inflamatuar bir hastalıktır. Psoriasis hastalarında görülen tırnak değişikliklerinin onikomikoza yatkınlık yapıp yapmadığına ilişkin çelişkili yayınlar bulunmaktadır. Psoriasiste eşlik eden diabetes mellitus, obezite, metabolik sendrom gibi komorbiditeler ve birçoğu immünsupresif etki gösteren antipsoriatik tedavi ajanlarının kullanımı bu ilişkiyi karmaşıklaştırmaktadır. Ayrıca onikomikoz ve psoriatik tırnak ortak klinik görünümler sergileyebilmekte ve psoriasis hastalarında onikomikoz tanısı güçleşebilmektedir. Bu çalışmada, psoriasis hastalarında onikomikoz sıklığının ortaya konulması, sorumlu mikolojik ajanların identifiye edilmesi, antipsoriatik tedavi ajanları ve diğer faktörlerle onikomikoz ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, psoriasisi olup tırnak bozukluğu bulunan 81 hasta dahil edildi. Psoriasisi olmayıp onikomikoz düşünülen, benzer yaş ve cinsiyet dağılımlı 30 hasta kontrol grubu olarak alındı. Eşlik eden komorbiditeleri, psoriasis klinik özellikleri, hastalık süreleri, kullandıkları tedavi ajanları ve tedavi süreleri, PASI, NAPSI skorları, tırnak bulguları, geçmiş mantar enfeksiyonu öyküleri, vücut kitle indeksleri ve laboratuvar özellikleri kayıt altına alındı. Tırnak bozukluğu bulunan tırnaktan kazıma yöntemiyle örnekler alındı. Alınan materyal %10 Potasyum hidroksit kullanılarak nativ preparat şeklinde hazırlanıp, ışık mikroskopunda mantar hifaları varlığı değerlendirildi. Örneklerden eş zamanlı olarak Saburoud-Dextroz-Agar ve iki tane Mycobiotic Agar'a ekimler yapılarak mantar kültürü çalışıldı. Psoriasis hastalarında onikomikoz prevalansı %27,2 iken, kontrol grubunda bu oran %80 saptandı. Psoriasis hastalarının %55,6'sına dermatolojik muayenede onikomikoz ön tanısı konuldu. Bu hastalardaki onikomikoz prevalansı %40 bulundu. Mantar kültüründe 2 ve daha fazla sayıda ajan üreme oranı; kontrol grubunda %20,8 iken psoriasis grubunda %52,7 olup, aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p<0,05). Mantar kültüründe üreyen dermatofit dışı küf sıklığı kontrol grubunda %4,2 iken psoriasis grubunda %52,6 bulundu. Dermatofit ve Candida prevalansı, psoriasis ve kontrol gruplarında benzerdi. Mantar kültüründe Aspergillus üreyen psoriasisli hastalarda, artmış obezite sıklığı, yüksek ferritin düzeyi ile anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Psoriasis hastalarında tedavi gruplarında onikomikoz sıklığı; tedavi kullanmayan hastalarda %31,3, topikal tedavi kullananlarda %25, metotreksat kullananlarda %60, asitretin kullananlarda %8,3, anti-TNF-? tedavi alanlarda %42,9 (adalimumab %42,9, sertolizumab %50, infliksimab %50 ve etanersept %0), ustekinumab kullananlarda %20 ve sekukinumab kullananlarda %15,4 olarak bulundu. Onikomikoz varlığı ile NAPSI skoru arasında korelasyon izlenmedi. Psoriasisli hastalarda tırnak değişiklikleri incelendiğinde; onikodiskromi bulgusu olanların %34,3'ünde onikomikoz saptanırken (p<0,05) diğer tırnak değişiklikleri ile onikomikoz arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki izlenmedi (p>0.05). Sonuç olarak; psoriasisli hastalarda onikomikoz prevalansı artmıştır. Psoriasis hastalarındaki tırnak değişikliklerinin onikomikozdan klinik olarak ayırımı her zaman mümkün olmadığından, tırnak bulgusu olan hastalarda mikolojik inceleme gerekmektedir. Psoriasis hastalarında birden fazla fungal ajanın üreyebilmesi ve dermatofit dışı küflerin daha sık görülmesi nedeniyle, bu hastalarda nativ ve mantar kültürü incelemerinin birlikte yapılması gerekliliği göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca metotreksat ve anti-TNF-? tedavi alan psoriasis hastalarında onikomikoz sıklığı, tedavi almayan hastalardan yüksek olduğundan, bu hastalardaki tırnak değişiklikleri onikomikoz varlığı açısından daha detaylı değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: psoriasis, tırnak psoriasisi, onikomikoz, psoriasis tedavisi, biyolojik tedavi