Erken Tunç Çağı Kil Çapa ve Kancalarına Gelibolu Yarımadası’ndan Örnekler

Abstract

Ege kil çapaları olarak bilinen ve Erken Tunç Çağı II-III’te geniş bir alana yayılan özel bir malzeme grubu bulunmaktadır. Günümüz gemi çapalarını anımsattığı için bu ismi alan malzeme grubu belirli bir döneme işaret etmesi ve iletişim ağlarını tanımlaması açısından önemlidir. Genellikle farklı biçimlerdeki bir gövdenin altta iki kol halinde yanlara doğru kıvrılması nedeniyle çapa olarak adlandırılmasına karşın aynı buluntu grubu içinde daha az temsil edilen tek kollu örnekler de bulunmaktadır. Kanca olarak adlandırılan tek kollu örnekler bu çalışma açısından öne çıkmaktadır. Gelibolu Yarımadası’nda yürütülen yüzey araştırmaları sırasında pişmiş topraktan kanca formunda buluntuların ele geçmesi iletişim ağları bağlamında sosyoekonomik ve kültürel gelişmelerin incelendiği Çanakkale Boğazı Tunç Çağı Limanları Araştırma Projesi açısından dikkate değer bir bulgu olmuştur. Geniş bir sahaya yayılan bir iletişim göstergesinin Gelibolu Yarımadası’nda bulunması malzemenin görüldüğü yerleşmelerle ilgili olarak kültürel aidiyet, işbirliği, iletişim ağlarının tanımlanması, ayrıca buluntuların işlevi ve kökeni gibi bir takım soruların sorulması gerekliliğini gündeme getirmektedir. Dolayısıyla bu çalışma kapsamında Gelibolu Yarımadası’nda yapılan yüzey araştırmaları sırasında Gözetleme Tepe, Üğütler ve Maltepe yerleşmelerinde bulunan kanca benzeri çift delikli pişmiş toprak objeler değerlendirilecektir.