Diffüz Koroner Arter Hastalığında Koroner Endarterektominin Postoperatif Erken Dönem Morbidite ve Mortalite Üzerine Etkileri

Abstract

Amaç: Koroner arter bypass cerrahisinde asıl amaç komplet revaskülarizasyonu sağlamaktır.Ancak bazı hastalarda; aynı koroner arterdeki yaygın ateroskleroz nedeni ile, anastomoz yeribulmak mümkün olamamakta ve koroner endarterektomi kaçınılmaz olmaktadır. Bu çalışmada;koroner endarterektomi sonrası bypass yapılan hasta grubu ile, sadece koroner arter bypasscerrahisi yapılmış grup karşılaştırılarak, endarterektomi işleminin; postoperatif erken dönemmortalite ve morbiditeye etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; kliniğimizde Ocak 2000 – Aralık 2016 tarihleri arasında ekkardiyak hastalığı olmayan ve ek cerrahi prosedür geçirmeyen, koroner bypass operasyonuesnasında koroner endarterektomi uygulanan 103 hasta ile, koroner endarterektomi uygulanmamış104 hastanın preoperatif, peroperatif ve postoperatif verileri retrospektif olarak taranmış, çalışmagrubu ile kontrol grubunun verileri istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır.Bulgular: Karşılaştırılan gruplar arasında demografik özellikleri ve risk faktörleri açısından anlamlıfark yoktu. Koroner endarterektomi uygulanan hastaların; %72.8’i erkek, %27.2’si kadın, yaşortalaması 57.83±10.06’idi. Farklı koroner arterlere toplamda 117 endarterektomi işlemiuygulanmış olup; (n: 50), (%42.7)’sine açık endarterektomi, (n: 67), (%57.3)’sine kapalıendarterektomi yapılmıştır. Endarterektomi uygulanmış grupta mortalite oranı; (n: 5), %4.9, kontrolgrubumuzda; (n: 3), %2.9 olarak saptandı. Endarterektomi grubunda peroperatif MI(MyokardEnfarktüsü) oranı; %2.9’iken, kontrol grubunda peroperatif MI gözlenmedi. Postoperatifendarterektomi grubunun tamamında ikili antiagregan, diğer grupta tekli antiagregan tedavikullanılmıştır. İntra aortik balon pompası kullanımı endarterektomi grubunda; (n: 9), %8.7, kontrolgurubunda; (n: 1), (%1) olup istatiksel olarak anlamlıdır (P: 0.009).Sonuç: Komplet revaskülarizasyonu sağlamak amacı ile; koroner endarterektomi işlemininpostoperatif yeterli antiagregan tedavi ile birlikte kabul edilebilir sonuçlarla yapılabileceğinidüşünmekteyiz.