YABANCI DİL KAYGISININ İNGİLİZCEYİ YABANCI DİL OLARAK ÖĞRENME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK BİR DERLEME

Abstract

Bu çalışma, Yabancı Dil Kaygısının İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğrenme Üzerindeki Etkisini inceleyen ulusal ve uluslararası araştırmaları sistematik bir biçimde derlemeyi amaçlamaktadır. Horwitz ve ark., (1986) ortaya koyduğu kuramsal çerçeve temel alınarak, yabancı dil kaygısının yaş, sınıf düzeyi ve cinsiyet gibi demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığı, akademik başarı ile ilişkisi, İngilizce' nin dört temel becerisine (okuma, yazma, dinleme, konuşma) yansımaları ve diğer duyuşsal faktörlerle etkileşimi kapsamlı biçimde incelenmiştir. Bu doğrultuda yabancı dil kaygısı alanında yürütülen, yöntem, örneklem özellikleri, veri toplama araçları ve değişkenler bakımından karşılaştırılabilir nitelikte olan toplam 77 çalışma sistematik olarak analiz edilmiştir. Çalışmalar, araştırma yöntemleri, kullanılan ölçekler, odaklanılan dil becerileri, yabancı dil kaygısının incelendiği demografik alt gruplar ve yabancı dil kaygısı ile ilişkilendirilen duyuşsal faktörler (duygusal zekâ, farkındalık, motivasyon, demotivasyon, öz yeterlik, utangaçlık vb.) açısından tematik olarak sınıflandırılmıştır. Böylece yabancı dil kaygısının İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğrenme bağlamında ne tür örneklemlerle, hangi araçlarla ve hangi kuramsal çerçeveler ışığında ele alındığı bütüncül bir bakış açısıyla ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, yabancı dil kaygısının yaş, sınıf düzeyi ve cinsiyet gibi demografik değişkenlere göre farklı düzeylerde seyrettiğini; özellikle konuşma ve dinleme becerileri üzerinde belirgin bir olumsuz etki oluşturduğunu; okuma ve yazma becerilerinde ise düşük, orta ya da güçlü düzeyde değişen sonuçlar rapor edildiğini göstermektedir. İncelenen çalışmaların büyük çoğunluğunda FLA ile akademik başarı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuş; öğrencilerin kaygı düzeyi arttıkça başarı puanlarının düşme eğiliminde olduğu dikkat çekmiştir. Ayrıca yabancı dil kaygısının, duygusal zekâ ve farkındalık gibi koruyucu nitelikteki duyuşsal özelliklerle ters yönde; motivasyon kaybı, utangaçlık ve düşük öz yeterlik gibi değişkenlerle ise çoğunlukla aynı yönde ilişkilendiği görülmüştür. Bu sonuçlar, yabancı dil kaygısının İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenme sürecinde hem bilişsel performansı hem de duyuşsal deneyimi doğrudan etkileyen merkezi bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır.

This study aims to systematically review national and international research that examines the impact of Foreign Language Anxiety (FLA) on learning English as a Foreign Language. Based on the theoretical framework established by Horwitz et al. (1986), the study comprehensively investigates how FLA varies across demographic variables such as age, grade level, and gender; its relationship with academic achievement; its reflections on the four fundamental language skills (reading, writing, listening, and speaking); and its interactions with other affective factors. Accordingly, a total of 77 studies that are comparable in terms of methodology, sample characteristics, data collection instruments, and examined variables were systematically analyzed. These studies were thematically classified based on research methods, applied scales, targeted language skills, demographic sub-groups in which FLA was examined, and affective constructs associated with foreign language anxiety (such as emotional intelligence, mindfulness, motivation, demotivation, self-efficacy, and shyness). Through this thematic structure, the review presents a holistic overview of how FLA has been conceptualized and investigated in the context of learning English as a foreign language, including the tools, samples, and theoretical perspectives employed. The findings indicate that FLA varies across demographic variables such as age, grade level, and gender; exerts a particularly strong negative influence on speaking and listening skills; and yields mixed results— ranging from low to moderate or strong— on reading and writing skills. In most of the reviewed studies, a negative correlation was found between FLA and academic achievement, suggesting that higher levels of anxiety correspond to lower performance outcomes. Furthermore, FLA was found to correlate negatively with protective affective factors such as emotional intelligence and mindfulness, while showing mostly positive associations with demotivation, shyness, and low self-efficacy. Overall, these findings highlight that FLA is a central variable that directly shapes both the cognitive performance and affective experience of learners in the process of learning English as a foreign language.