KÜRESEL İNOVASYON ENDEKSİ VERİLERİNE GÖRE TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATINA ÜYE ÜLKELERİN İNOVASYON PERFORMANSLARININ ANALİZİ

Abstract

Küresel İnovasyon Endeksi (KIE), ülkelerin inovasyon performanslarını detaylı bir şekilde belirleyerek değişen ve gelişen rekabet ve teknoloji ortamında var olan değişimleri yakalamalarında gelişime açık ekonomilere yardımcı olmaktadır. KİE, uluslararası yenilikçiliği belirlemek amacıyla geçmişi, mevcut durumu değerlendirebilme ve geleceği belirlemeye yönelik önemli bir araçtır. KIE, yalnızca ülkelerin kapasitelerini ortaya çıkarmada değil, beraberinde ülkelerin inovasyon ile ilgili politika ve uygulamaları vasıtasıyla baskın ve zayıf özelliklerini belirgin bir şekilde göstermeye yönelik olarak da kullanılmaktadır. KİE ölçümleri sayesinde, ülkeler hangi faktörleri ne kadar önemseyeceğini, hangi faktörlerde yetersiz olduklarını, hangi faktörlerde iyi performans gösterdiklerini görebileceklerdir. Böylelikle eksikliklerini giderebilecek ve daha iyi olmak için neler yapılması gerektiği sorusuna cevap bulabileceklerdir. Bu çalışmada, Türk Devletleri Teşkilatına (TDT) üye ülkelerin KIE 2020 verilerine göre inovasyon performansları ÇKKV yöntemleriyle analiz edilerek ülkelerarası karşılaştırmalar yapılmıştır. Ülke karşılaştırmaları küresel endekste kullanılan 15 kritere göre yapılmış ve bu kriterlerin ağırlıkları da Entropi yöntemiyle hesaplanmıştır. Sonrasında TOPSIS yöntemi kullanılmış ve ülkeler inovasyon performansları odağında sıralanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ülke sıralaması; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan şeklindedir. Entropi ile yapılan ağırlık hesabında ise en fazla ağırlığa sahip olan “yaratıcı çıktılar” kriteri olup en düşük ağırlığa sahip olan ise “pazar gelişmişliği” kriteridir.