Bariatrik cerrahi sonrası sanal gerçeklik gözlüğünün ve Benson gevşeme tekniğinin anksiyete ve mutluluk üzerine etkisi

Abstract

Bu araştırma, bariatrik cerrahi uygulanmış hastalarda sanal gerçeklik gözlüğü (SGG) uygulaması ve Benson Gevşeme Tekniği'nin (BGT) hastaların anksiyete ve mutluluk düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırma, Aralık 2024 – Mayıs 2026 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Servisi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bu serviste bariatrik cerrahi uygulanan tüm hastalar, örneklemi ise 180 hasta (SGG grubu: n=60. BGT grubu: n=60. kontrol grubu: n=60) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Durumluk Kaygı Envanteri ve Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Deney grubundaki hastalara postoperatif ikinci saatten itibaren üç gün boyunca günde iki kez olmak üzere toplam altı seans; sanal gerçeklik gözlüğü grubuna SGG, Benson Gevşeme Tekniği grubuna ise BGT uygulanmış, kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare testi, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, Post Hoc LSD ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada SGG grubundaki hastaların anksiyete düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azalma ve mutluluk düzeylerinde ise anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). BGT grubundaki hastaların ise hem SGG hem de kontrol grubundaki hastalara kıyasla anksiyete düzeylerinin daha belirgin biçimde azaldığı ve mutluluk düzeylerinin anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak araştırmada, her iki deney grubunda da durumluk kaygı ve mutluluk puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sanal gerçeklik gözlüğü ve Benson gevşeme tekniğinin bariatrik cerrahi sonrası hastaların psikolojik iyilik hâlini destekleyen etkili non-farmakolojik hemşirelik girişimleri olduğu, özellikle Benson gevşeme tekniğinin hastaların anksiyete düzeylerini azaltmada ve mutluluk düzeyini arttırmada Sanal gerçeklik gözlüğü uygulamasına göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, bariatrik cerrahi, Benson gevşeme tekniği, mutluluk, sanal gerçeklik.

This study was conducted as a randomised controlled trial to determine the effect of virtual reality glasses (VR) and the Benson Relaxation Technique (BRT) on anxiety and happiness levels in patients who have undergone bariatric surgery. The study was conducted at the General Surgery Department of Fırat University Hospital between December 2024 and May 2026. The study population comprised all patients who underwent bariatric surgery at this centre, with a sample size of 180 patients (SGG group: n=60; BGT group: n=60; control group: n=60). The Patient Information Form, the State-Trait Anxiety Inventory and the Oxford Happiness Scale—Short Form were used to collect the data. No intervention was applied to the control group. Patients in the experimental group received a total of six sessions—twice daily for three days, starting two hours after surgery; the virtual reality headset group received VR glasses, the Benson Relaxation Technique group received BRT, and no intervention was performed on the control group. In addition to descriptive statistics, the analysis of the data involved the use of the chi-square test, the t-test for independent samples, ANOVA, the LSD post-hoc test and corelasion analyses. The study found that patients in the SGG group exhibited a significant reduction in anxiety levels and a significant increase in happiness levels compared with the control group (p<0.05). It was found that patients in the BRT group experienced a more pronounced reduction in anxiety levels and a significant increase in happiness levels compared to patients in both the VR and control groups (p<0.05). In conclusion, the study found a significant negative correlation between state anxiety and happiness scores in both experimental groups (p<0.05). It has been found that virtual reality glasses and the Benson relaxation technique are effective non-pharmacological nursing interventions that support the psychological well-being of patients following bariatric surgery; in particular, the Benson relaxation technique was found to be more effective than the virtual reality glasses intervention in reducing patients' anxiety levels and increasing their levels of happiness. Keywords: Anxiety, bariatric surgery, Benson relaxation technique, happiness, virtual reality.