KİTOSAN, ETİDRONİK ASİT VE EDTA'NIN İKİ FARKLI AKTİVASYON YÖNTEMİYLE KÖK KANALINDA OLUŞAN SMEAR TABAKASINI UZAKLAŞTIRMA ETKİNLİĞİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı kitosan, etidronik asit ve EDTA'nın iki farklı aktivasyon yöntemiyle kök kanalında oluşan smear tabakasını uzaklaştırma etkinliğinin incelenmesidir. Çalışmada tek kök, tek kanal yapısına sahip düz 64 adet mandibular premolar diş kullanıldı. Dişler kök boyu 15 mm olacak şekilde dekoronize edildi. Her grupta 8 numune olacak şekilde rastgele 8 gruba ayrıldı. Kök ucu dental mum ile kapatıldı. Kök kanal şekillendirme ve %2,5 NaOCl irrigasyonu uygulandı. Kökler silikon içeren eppendorf tüpüne gömüldü. Final irrigasyonda %0,2 kitosan, %18 etidronik asit, %17 EDTA ve distile su, sonik aktivasyon ve pasif ultrasonik aktivasyon ile uygulandı. Kökler ikiye ayrıldı ve SEM analizinde incelendi. Seçilen her yarım kök numunelerinden görüntüler alındı ve smear tabakası açısından iki farklı gözlemciyle skorlandı, aralarındaki uyum değerlendirildi ve istatistiksel analiz yapıldı. Distile su (kontrol) grubunun skor ortalaması, kitosan (p:0.001), etidronik asit (p:0.001) ve EDTA (p:0.001) gruplarından anlamlı şekilde yüksekti (p<0.05). Etidronik asit grubunun skor ortalaması, kitosan grubundan anlamlı şekilde yüksekti (p:0.004; p<0.05). Diğer gruplar arasında arasında anlamlı bir farklılık yoktu (p>0.05). Aktivasyon yöntemleri arasında skor ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu (p:0.651; p>0.05). Apikal üçlüdeki skor ortalaması, orta (p:0.001) ve koronal (p:0.001) üçlüden anlamlı şekilde yüksekti (p<0.05). Orta üçlüdeki skor ortalaması, koronal üçlüden anlamlı şekilde yüksekti (p:0.019; p<0.05). Anahtar kelimeler: Kitosan, Etidronik Asit, EDTA, Smear Tabakası, SEM

The aim of this study is to investigate the effectiveness of chitosan, etidronic acid and EDTA in removing the smear layer formed in the root canal with two different activation methods. In the study, 64 straight mandibular premolar teeth with single root and single canal structure were used. The teeth were decoronized to have a root length of 15 mm. They were randomly divided into 8 groups with 8 samples in each group. The root tip was covered with dental wax. Root canal preparation and 2,5% NaOCl irrigation were applied. The roots were embedded in eppendorf tubes containing silicone. In the final irrigation, 0,2% chitosan, 18% etidronic acid, 17% EDTA and distilled water were applied with sonic activation and passive ultrasonic activation. The roots were divided into two and examined in SEM analysis. Images were taken from each selected half root samples and scored in terms of smear layer by two different observers, the agreement between them was evaluated and statistical analysis was performed. The mean score of distilled water (control) group was significantly higher than chitosan (p:0.001), etidronic acid (p:0.001) and EDTA (p:0.001) groups (p<0.05). The mean score of etidronic acid group was significantly higher than chitosan group (p:0.004; p<0.05). There was no significant difference between the other groups (p>0.05). There was no statistically significant difference between the activation methods in terms of mean scores (p:0.651; p>0.05). The mean score in the apical third was significantly higher than middle (p:0.001) and coronal (p:0.001) thirds (p<0.05). The mean score in the middle third was significantly higher than coronal third (p:0.019; p<0.05). Key words: Chitosan, Etidronic Acid, EDTA, Smear Layer, SEM