SIĞINMACI ÖĞRENCILERIN SOSYALLEŞME SÜRECINDE OYUN TEMELLI ETKINLIKLER VE SOSYAL BILGILER DERSINDE KULLANIMI

Abstract

Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler dersi bağlamında sığınmacı öğrencilerin oyun temelli etkinliklerle tasarlanmış öğretim sürecinde uyum problemlerinin ortadan kalkmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada tercih edilen yöntem nitel türde durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim sürecinde Elazığ Mustafa Kemal Ortaokulu’nda Türk ve sığınmacı öğrencilerin bir arada bulunduğu 5A şubesindeki 44 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubu amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik (heterojen) örneklemesi ile belirlenmiştir. Araştırmada durum çalışmasının doğasına uygun veri toplama aracı olarak video kayıtları, sınıf gözlemleri, öğrencilerle bireysel ve odak grup görüşmeleri ile toplanmıştır. Elde edilen veriler durum çalışmaları kapsamında sıklıkla kullanılan tümevarım analizleriyle çözümlenmiştir. Bu kapsamda veriler kodlanmış, temalar oluşturulmuştur. Sığınmacı ve Türk öğrencilerin bir arada bulunduğu sınıfta oyun temelli etkinliklerle sosyal bilgiler dersinin işlenmesinin öğrencilerin derse katılımına, ders öğretmeniyle ilişkilerine, arkadaşlık ilişkilerine, sınıf kurallarına uyumlarına ve dersin kazanımlarının etkili bir şekilde verilmesine olumlu katkı sağladığı belirlenmiştir. Beş haftalık oyun etkinlikleriyle işlenen derse ait bireysel ve odak grup görüşmelerinde oyunların derse katılımı arttıran önemli bir faktör olduğu belirlenmiştir. Hem Türk öğrenciler hem sığınmacı öğrenciler öğretmenle ilişkilerinin olumlu yönde geliştiğini ifade etmiştir. Katılımcı görüşlerinin hemen hepsi oyun etkinliklerinin arkadaşlık ilişkilerinde engel olmadığını hissettirdiğini ifade etmiştir. Oyun temelli etkinliklerin öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırdığı, derse yönelik tutumlarını olumlu yönde değiştirdiği tespit edilmiştir. Oyun etkinliklerindeki kuralların gerekliliği sınıf ve okul kurallarının da gerekli olduğu düşüncesini uyandırmıştır. Özellikle Türk öğrencilerle sığınmacı öğrenciler arasındaki uyumu kolaylaştırmış, öğrencilerin kendi deyimiyle birbirlerinin aynı olduğunun farkına varmalarına yardımcı olmuştur. Bu kapsamda oyun etkinliklerinin ön yargıların ve kalıp yargıların kırılmasında önemli bir yere sahip olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.