Öğretim Elemanlarının Toplumsal Cinsiyet Kalıp Yargıları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Abstract

Toplumsal cinsiyet, kadınlar ve erkekler arasındaki sosyal, psikolojik ve kültürel farklılıkları ifade etmektedir. Toplumun, kadın ve erkekten göstermelerini beklediği davranışlar toplumsal cinsiyet kalıp yargıları olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretim elemanlarının toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını incelemektir. Fırat Üniversitesi’nde yürütülen araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 17 öğretim görevlisi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve analiz sonucunda aile içi rol dağılımı, eğitim ve meslek alanlarında toplumsal cinsiyet, kalıp yargılarının kırılmasına yönelik öneriler olmak üzere üç temel tema ortaya çıkmıştır. Bulgular, aile içindeki rol dağılımının ağırlıklı olarak geleneksel toplumsal cinsiyet kalıpları tarafından şekillendirildiğini ortaya koymaktadır. Eşitlikçi rol paylaşımına vurgu yapılsa da, aile içi rol dağılımında cinsiyete dayalı ayrımın varlığı devam etmektedir. Ayrıca bulgular, toplumsal cinsiyetin eğitim ve kariyer süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığını da ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra araştırma, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına yönelik olarak seminer ve eğitimlerle farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma toplumsal cinsiyet eşitliği kavramına ilişkin bazı yanlış anlamaların ve bilgi eksikliğinin bulunduğunu da göstermektedir. Bu doğrultuda toplumsal cinsiyet konusunda farkındalık oluşturulmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.