PET SAHİPLERİNİN HAYVANLARINA OLAN SADAKATİNİ BELİRLEMEYE YÖNELİK BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME VE GEÇERLİK ÇALIŞMASI

Abstract

Bugüne kadar, binlerce yıllık geçmişe sahip insan-hayvan ilişkisini anlamak için çok sayıda çalışma yapılmış ve birçok ölçek geliştirilmiştir. Fakat ev hayvanı sahiplerinin, hayvanlarına olan sadakat düzeylerini ölçmeye yönelik bir ölçeğin geliştirildiğine dair bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu tezin amacı, insanların ev hayvanlarına yönelik olan sadakat düzeylerini ölçebilecek bir ölçme aracını literatüre kazandırmaktır. Pet Sadakat Ölçeği olarak adlandırılacak ölçeğe girecek yargıların keşfedilmesi için nitel yöntem; sadakat düzeyini etkileyen değişkenlerin belirlenmesi ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik tespiti için ise nicel yöntem (Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Nitel araştırma Bursa ilinde; Birinci Nicel Araştırma İstanbul ilinde; İkinci Nicel Araştırma ise İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde veteriner kliniklerinde hayvan sahipleriyle görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda 'İçten bağlılık', 'Kararlılık', 'Vazgeçebilirlik' ve 'Sorumluluk' olmak üzere dört boyuttan oluşan ve hayvan sahiplerinin hayvanlarına olan sadakatlerini ölçme konusunda yeterli geçerlik ve güvenirliğe sahip 19 maddelik Pet Sadakat Ölçeği geliştirilmiştir. Ayrıca geliştirilen ölçeğin demografik değişkenlerle olan ilişkisi analiz edilerek Pet Sadakat Ölçeği'nin ilk uygulama sonuçları da elde edilmiştir. Sonuçlara göre, katılımcıların yaşı arttıkça hayvanlarına olan sadakat düzeylerinin azaldığı (P<0.01); hayvanın yaşı arttıkça ise sadakat düzeyinin arttığı (P<0.05) görülmüştür. Cinsiyet ve medeni durum parametresi açısından kadınların erkeklere (P<0.01); bekarların evlilere (P<0.05) kıyasla hayvanlarına daha sadık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların gelir düzeyi arttıkça hayvanlarına olan sadakat düzeylerinin azaldığı (P<0.001) görülmüştür.To date, many studies have been conducted and many scales have been developed to understand the human-animal relationship dating back thousands of years. However, there is no information that a scale has been developed to measure the loyalty levels of pet owners to their animals. The aim of this thesis is to introduce a measurement tool to the literature that can measure the loyalty levels of people towards their pets. Qualitative method for discovering items that will enter the scale that will be called the Pet Loyalty Scale; The quantitative method (Explanatory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis) was used to determine the variables affecting the level of loyalty and to determine the validity and reliability of the scale. Qualitative research in Bursa; First Quantitative Research in Istanbul; The second Quantitative Research was carried out by interviewing animal owners in veterinary clinics in Istanbul, Ankara and Izmir. As a result of the analyzes, a 19-item Pet Loyalty Scale was developed, which consists of four components: 'Hearty commitment', 'Stability', 'Possibility of giving up' and 'Responsibility' and has sufficient validity and reliability to measure the loyalty of animal owners to their animals. In addition, the relationship of the developed scale with demographic variables was analyzed and the first application results of Pet Loyalty Scale were obtained. According to the results, as the age of the participants increased, their level of loyalty to their animals decreased (p<0.01); as the age of the animal increased, the level of loyalty increased (p<0.05). In terms of gender and marital status parameter, women compared to men (p<0.01); It has been determined that singles are more loyal to their animals than married ones (p<0.05). In addition, it was observed that as the income level of the participants increased, their loyalty level to their animals decreased (p<0.001).