PALYATİF BAKIM HASTALARINA BAKIM VEREN BAKIM VERİCİLERE UYGULANAN MANDALA BOYAMANIN ALGILANAN STRES, KAYGI DÜZEYİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ BİR ÇALIŞMA

Abstract

Bu araştırma palyatif bakım hastalarının bakım vericilerine uygulanan mandala boyamanın algılanan stres, kaygı düzeyi ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, ön test son test kontrol gruplu randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırma, Mayıs 2023- Kasım 2023 tarihleri arasında Fethi Sekin Şehir Hastanesi'nin palyatif bakım servislerinde (palyatif bakım servisi 1, palyatif bakım servisi 2, palyatif bakım servisi 3, palyatif bakım servisi 4) hastasına bakım veren, araştırma kriterlerini karşılayan ve onam alınan 80 bakım verici ile yürütüldü. Girişim grubundaki bakım vericilere 4 hafta, haftada 4 gün (pazartesi, çarşamba, cuma, pazar), toplam 16 seans mandala boyama yaptırıldı. Kontrol grubu bakım vericilere ise herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)", "Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ)" ve "Kısa Form-36 (SF-36) Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanıldı. Verilerin analiz edilmesinde; frekans ve yüzde analizleri, ki kare analizi, standart sapma, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi ve regresyon analizi yapıldı. Aras?tırmada, uygulama sonrası giris?im grubundaki bakım vericilerin kontrol grubundaki bakım vericilere go?re ASÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile DKÖ toplam puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı du?zeyde azaldıg?ı belirlenirken (p<0.05) SF-36 ana boyut puan ortalamalarında anlamlı bir artış olduğu bulundu (p<0.05). Sonuc? olarak, mandala boyamanın palyatif bakım vericilerde algılanan stres ve kaygı düzeyini azaltıp yas?am kalitesini arttırdıg?ı saptandı. Bu doğrultuda, palyatif bakım vericilere olumlu etkilerinden dolayı mandala boyamanın hemşireler tarafından kullanılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Stres, Kaygı, Mandala Boyama, Palyatif Bakım Vericiler, Yaşam kalitesiThis study was conducted to investigate the effects of mandala colouring applied to caregivers of palliative care patients on perceived stress, level of anxiety and quality of life. The research was conducted as a randomised experimental study with a pre-test post-test control group. It was carried out with 80 caregivers who provided care to their patients in the palliative care wards (palliative care ward 1, palliative care ward 2, palliative care ward 3, palliative care ward 4) of Fethi Sekin City Hospital between May 2023 and November 2023, who met the research criteria and whose consent was obtained. Caregivers in the intervention group received mandala colouring 4 days a week (Monday, Wednesday, Friday, Sunday) for 4 weeks, 16 sessions in total. Caregivers in the control group did not receive any intervention. "Descriptive Information Form", "Perceived Stress Scale (PSS)", "State Anxiety Scale (SAS)" and "Short Form-36 (SF-36) Quality of Life Scale" were used to collect the data. Frequency and percentage analyses, chi-square analysis, standard deviation, dependent groups t-test, independent groups t-test and regression analysis were used to analyse the data. In the study, it was found that the mean total and sub-dimension scores of the PSS and the mean total score of the SAS decreased statistically significantly (p<0.05), while there was a significant increase in the mean SF-36 scores of the caregivers in the intervention group (p<0.05). As a result, it was found that mandala colouring decreased the perceived stress and anxiety level and increased the quality of life in palliative caregivers. In this respect, mandala colouring can be recommended to be used by nurses due to its positive effects on palliative caregivers. Key Words: Perceived Stress, Anxiety, Mandala Colouring, Palliative Caregivers, Quality of Life