Kültürel Hegemonya Tartışmaları Çerçevesinde Netflix Türkiye Yerli Dizileri İncelemesi ve İzleyici Deneyimi

Abstract

Uluslararası dijital platformların sahip olduğu geniş içerik çeşitliliği, kültürü yerel olmaktan çıkararak farklı kültürlere kolaylıkla ulaşmamıza yol açmaktadır. Türkiye’de yayın yapan uluslararası dijital platformlardan biri olan Netflix Türkiye orijinal dizileri üzerine yapılan bu çalışmada, Netflix Türkiye’de yayınlanan yerli içerikler ve bu içeriklerin izleyicilerdeki karşılığının ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaçla Netflix Türkiye yerli dizileri, Levi Strauss’un dizisel yaklaşımından faydalanılarak incelenmiş ve bu dizilerin izleyicileriyle derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmelerde, katılımcıların Netflix Türkiye yapımı olan dizileriyle ilgili ne düşündüklerine ve kültürel bir araç olarak Netflix Türkiye yerli dizilerini nasıl anlamlandırdıklarına ulaşılması hedeflenmiştir. Çalışmanın sonucunda yerli dizi incelemesi ve görüşmelerden elde edilen bulguların birbirini desteklediği sonucuna varılmıştır. İncelenen dizilerde yerel ve kültürel değerler, hayat tarzları ve cinsiyet ilişkileri şeklinde üç ana tema belirlenmiştir. Belirlenen bu temalarda, modern ve geleneksel değerlerin karşıtlıklarını sunan bir anlatı yapısı olduğu dikkat çekmiştir. Netflix Türkiye yerli dizilerinde Türkiye’ye ait yerel ve kültürel unsurların yoğun kullanıldığı ve bu unsurların oryantalist ve mistik ögelerle ilişkilendirildiği görülmüştür. İncelenen dizilerde genellikle sosyoekonomik olarak farklı sınıflara ait yaşam biçimlerinin ve bu yaşam biçimleri arasındaki farklılıkların sunulduğu görülmüştür. Her ne kadar ticari kaygılar güden bir platform olsa da bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, Netflix’in yayın yaptığı ülkelerin kültürlerini ve değerlerini istediği şekilde yeniden üretme gücüne sahip kültürel bir araç olduğunu göstermektedir. Görüşmeciler, platformu bir yandan sahip olduğu ara yüz, kullanıcı algoritmaları, içerik çeşitliliği gibi özellikler için tercih ederken bir yandan da bazı içerikleri sadece gündemden geri kalmama kaygısıyla izlemek zorunda hissettiklerini belirtmişlerdir. Bu durum, Netflix ve izleyiciler arasında kopması güç bağların oluşmasına yol açmaktadır ve böylelikle platform, kullanıcılarını kontrol altında tutmayı başarmaktadır.