İLKOKULLARDA VE ORTAOKULLARDA GÖREV YAPAN OKUL MÜDÜRLERİNİN SOSYAL ADALET LİDERLİĞİ DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN İŞE YABANCILAŞMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı ilkokullarda ve ortaokullarda görev yapan okul müdürlerinin göstermiş olduğu sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Gaziantep İlinde görev yapan 10398 öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde görev yapan 458 öğretmene ölçekler dağıtılmış, toplanan ölçeklerden 23'ü analiz kapsamından çıkarılmış ve 435 ölçekten elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgiler formu, sosyal adalet liderliği ölçeği ve işe yabancılaşma ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak, sonuçlar SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada uygun olacak analizleri yapabilmek için normallik testleri uygulanmış verilerin normal dağılım gösterdiği bulunmuştur. Değişkenler arasında ilişkiyi ölçmek amacıyla korelasyon analizi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etki düzeyini belirlemek üzere regresyon analizi yapılmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini görmek için iki grup var ise Bağımsız Örneklemler t-Testi, ikiden fazla grup var ise One-Way ANOVA testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin göstermiş olduğu sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen regresyon analizi sonuçlarına göre Okul müdürlerinin göstermiş olduğu sosyal adalet davranışlarının öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür (F(4-430)=7.718; p<.001). Bulgular regresyon analizinde okul müdürlerinin göstermiş olduğu sosyal adalet liderliği davranışının öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerindeki değişimi %6.6'sını açıklamaktadır.

The present study aims to investigate the relation between headmasters' behaviours with respect to social justice leadership who works at primary schools and secondary schools and teachers' perceptions with regard to working alienation. In the study, the correlational survey model was employed. 10398 teachers who worked in Gaziantep during the 2019 – 2020 academic year consisted the population of the study. Simple random sampling method was utilised in the study. Firstly, questionnaires were delivered to 458 teachers who worked at Şehitkamil, Gaziantep, then 23 responses which were obtained among 458 questionnaires were excluded, and 435 of them were analysed. Data collection tools which were employed in the study were Personal Information Form, Social Justice Leadership Scale and Work Alienation Scale. The findings which were obtained from the study were computerized, and they were analyzed through SPSS 22 packaged software. Also normality tests were applied for analyzing data properly, and it was revealed that there was a normal distribution of results. Additionally, correlation analysis was performed in order to measure the relation among variables, and regression analysis was practiced to determine to what extent independent variables had an impact on dependent variables. To discover independent variables' effect on dependent variables unpaired t test was implemented when there were two groups, and in the case of that there were more than two groups, One-Way ANOVA test was implemented. According to the results which were attained from teachers' views, there is a negative, low and meaningful relationship between headmasters' behaviours related to social justice leadership and teachers' perceptions regarding work alienation. Besides headmasters' social justice behaviours have a significant impact on teachers' work alienation according to the findings which were obtained from regression analysis (F(4-430)=7.718; p<.001). In accordance with the findings of the regression analysis, teachers' work alienation due to their headmasters' behaviours in regard to social justice leadership is explained at the ratio of %6.6 change.