ORTAOKUL 8. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN YARATICI METİNLERİNDE METİNLERARASILIK

Abstract

Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin, çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla cümlelerden oluşan, cümlelerle oluşturulan anlatma ve anlaşma aracıdır. Metnin oluşumunda sesten paragrafa dil birimleri kullanılır. Metinde cümlelerin arka arkaya anlamsal bir bağlantı kurularak sıralanmasıyla paragraflar oluşur. Paragrafta bir ana fikir etrafında sıralanmış cümleler bulunur. Metinde paragraflar düşünce birimidir. Bir paragraftan diğerine geçerken dil, düşünce ve anlam birliği sağlanır. Metindeki bir paragrafta giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur. Paragraflar metinde anlatılan konunun boyutuna göre uzunluk ya da kısalık gösterir. Birkaç cümleden oluşan paragraflar olduğu gibi tek cümleden oluşan paragraflar da vardır. Paragrafların bir araya gelmesinden de bir metin (makale, fıkra, söyleşi, deneme, hikâye, roman vb.) oluşur. Her metnin bir ana düşüncesi vardır. Metinde ana düşünceyi destekleyen yardımcı düşünceler paragraflarda dile getirilir. Ana düşünce metinde bir cümle olarak belirtilebileceği gibi yazının bütününde de belirtilebilir. Metin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Bir metnin taşıması gereken birçok önemli ve kanıtlayıcı ölçütlerden söz edilebilir. Bu ölçütler alan yazınında metinsellik ölçütleri olarak adlandırılır. Bunlar; bağdaşıklık, tutarlılık, amaçlılık ve kabul edilebilirlik, bilgisellik, durumsallık ve metinlerarasılık ölçütleridir. Metin birliklerinin bir araya gelerek oluşturdukları bütünün bir metin olarak nitelenebilmesi için bu ölçütleri karşılaması beklenir. Metinlerarasılık, okuma sürecinde okurun zihninde başka metinlerin canlanması olarak ifade edilebilir. Bir metnin önceki metinlerle ilişkili olması ve sonraki metinler için bir beklenti oluşturması durumudur. Her metin, doğal olarak yazarın ve okuyucunun içinde bulunduğu çevre, durum ve yaşanılan gerçeklerin ürünüdür. Bu açıdan bakıldığında metin kendisinden önceki metinlerle bir etkileşim ve bilgi akışı içindedir. Bu sebeple öğrencilerin metinlerarası ilişkiyi nasıl ve ne kadar sağladıklarını bilmek, bu yönde yapılacak çalışmalara ışık tutacaktır. Çalışmanın amacı öğrencilerin yaratıcı metinlerindeki "Metinlerarası" kavramını kullanma düzeylerini tespit etmektir.

Text is a meaningful structure produced by a person or people in written or verbal form by means of communicative approach. Text is a communication device which is formed by sentences in order to communicate by language in different levels. Language units, which can be ranged from sound to paragraph, is used to form a text. Paragraphs are made by putting sentences in a meaningful order in a text. There are ordered sentences in paragraph which are used to enhance the main idea. Paragraphs are units of notion in a text. Unity of language, idea and meaning is ensured when passing from one paragraph to another. We have introduction, body and conclusion parts in a paragraph. Paragraphs in a text can be long or short depending on the topic which is explained. There are paragraphs which consist of a couple of sentences as well as the ones which consist of only one sentence. A text (article, anecdote, conversation, essay, short story, novel etc.) is formed when paragraphs are put together. Every single text has a main idea. Other supporting ideas are also used to enhance main idea. Main idea can be directly expressed as a sentence or it can be deduced from the context. A text consists of introduction, body and conclusion parts. We can talk about many important and proving specifications which a text must have. These criterions are called textuality criterion in literature. These are; homogeneity, consistency, purposefulness, acceptability and intertextuality criterion. In order to call a group of paragraphs as text, these criterions are expected to be met. Intertextuality can be described as having different texts in a reader's mind when he/she is reading a text. Intertextuality is a situation where a text is related to the one that comes before the text. Every text is the result of the environment that reader and writer live in. From this point of view, every single text is in a interaction with a text that has been written beforehand. That's why, knowing how much students provide intertextuality will be guide for the researches that will be conducted in this area. Purpose of the work is to understand how much students use the concept "intertextuality" in creative texts.