KOBAYLARDA TİMUS'UN MORFOLOJİK VE ULTRASTRÜKTÜREL POSTNATAL GELİŞİMİ

Abstract

Bu araştırmada, postnatal dönemde kobay timuslarında (thymus) meydana gelen morfolojik ve ultrasütrüktürel değişimler incelendi. Çalışmada, bir günlük, bir, iki, dört, altı, sekiz, oniki, onaltı, yirmi ve yirmi dört haftalık olmak üzere on grup oluşturuldu. Her gruptan altı, toplam altmış adet kobay kullanıldı. Doğumdan sonra, vücut ağırlığı artışına paralel olarak timus ağırlığı da artarak, altıncı haftada maksimum düzeye ulaştı. Altıncı haftadan sonra timus ağırlığında azalma tespit edildi. Bir günlük kobaylar, tam gelişmiş bir timus'a sahipti. Korteks (cortex) ve medulla kolaylıkla ayırt edildi. Korteks'te; çok sayıda küçük lenfositler (thymocytus), lenfoblastlar, makrofajlar ve epiteliyal retikulum hücreleri (epithelioreticulocytus), medulla'da ise; lenfositler, epiteliyal retikulum hücreleri ve Hassal cisimcikleri (Corpuskulum thymicum) görüldü. İnvolüsyon belirtilerinden biri olan yağ hücreleri, ilk olarak altıncı haftada gözlendi. Artan yaşla birlikte, yağ doku miktarının artarak korteks içine girdiği ve yağ infiltrasyonu sonucu lenfosit sayısında azalma olduğu saptandı. Hassal cisimcikleri hem sayı bakımından azaldı, hem de hacim bakımından küçüldü. Medulla'da bağdoku artışı dikkati çekti. Elektron mikroskobik düzeyde, hücre sitoplazmalarında tüm organellerin tam olarak geliştiği tespit edildi. Lenfosit sitoplazmalarında çok sayıda mitokondriya bulundu. Hücre sınırları belirgindi. Epiteliyal hücre uzantıları lenfositler arasınagirmişti. Korteks'te epiteliyal hücreler ile lenfositler yakın temas halindeydi. Bu temas, timik mikroçevreyi oluşturması açısından önemli idi. İnvolüsyonla beraber, lenfositlerin sitoplazma membranlarının belirginliğini kaybettiği ve sitoplazmada organellerin azaldığı tespit edilirken, epiteliyal retiküler hücrelerde dikkate değer bir değişiklik saptanmadı. Makrofaj sitoplazmalannda, çok sayıda elektron yoğun lizozomik ve apopitotik cisimciklere rastlandı. Sonuç olarak, timus'un doğumla birlikte gelişimini tamamladığı, puberteden sonra invole olduğu ve hayat boyunca fonksiyonel aktivitesini sürdürdüğü tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Kobay, timus, involüsyon, ışık ve transmisyon elektron mikroskop.

In this investigation, the morphological and ultrastructural variations occurred in thymuses of guinea pigs in postnatal period were examined. In the study, 10 groups, one day and 1,2,4,6,8,12,16,20 and 24 weeks of groups consisting of 6 guinea pigs in each group (60 guinea pigs in total) were used. After birth, thymus weight increased parallel to body weight and reached to the maximum level in the sixth week. After the sixth week, a decrease in thymus weight was determined. One day old guinea pigs had a completely developed thymus. Cortex and medulla were easily distinguished. In cortex, a number of small lymphocytes, lymphoblasts, epithelial reticulum cells were seen. Whereas, in medulla, epithelial reticulum cells and Hassall's corpuscles were observed. The lipid cells, one of the involution signs, were first seen in the sixth week. Together with the increasing age, it was determined the lipid tissue amount to enter into cortex by increasing and lymphocytes number to decrease due to the lipid infiltration. Hassall's corpuscles decreased both in view of number and in view of volume. In medulla, increased connective tissue was observed. In electron microscopic examination, it was determined that whole organels in cell cytoplasms fully developed. It was seen that a number of mitochondria in lymphocytes cytoplasms were present. The cell limits were evident. The epithelial cell extensions had entered into interval of lymphocytes. In cortex, an intense correlation between epithelial cells and lymphocytes was seen. This correlation was important because of forming thymic microenvironment.Together with involution, it was determined that cytoplasm membranes of lymphocytes lose prominence, whereas, a notable change in epithelial reticular cells were not determined. A number of electron dense lysosomes and apoptotic bodies were seen in macrophage cytoplasms. In conclusion, it was determined that thymus was completed it's development with birth. It was also involuted after puberty and continued it's functional activity during all life. Key Words: Guinea pig, thymus, involution, the light and transmission electron microscopy.