ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ENGELLİLİK ALGI DÜZEYİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: FIRAT ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Abstract

Engelli bireyler genel özellikleri ve yetersizlikleri nedeniyle özel eğitim, bakım, rehabilitasyon ve danışma hizmetlerine gereksinim duyan kişiler arasında yer almaktadır. Duyulan gereksinimler ve toplumun öteki kavramını empoze etmesi sebebiyle engelli bireyler kendilerini toplumdan soyutlamaktadırlar. Engelli bireylerin gerek eğitim, sağlık gerek sosyal ve kültürel ortama katılımlarını sağlamak hiç kuşkusuz yaşadıkları çevre şartlarını iyileştirmek, onlar için uygun şekilde düzenlemek ile mümkün olacaktır. Dolayısıyla engelli bireylerin gereksinimlerini daha kolay karşılayabilmeleri için çeşitli araçlara ihtiyaç duydukları yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle çeşitli araçlar veya mal ve hizmet olarak da nitelediğimiz bu gereksinimler, hayatın her alanında engelli bireyler için bir ihtiyaç olmakta ve engelli bireylerin bu ihtiyaçları karşılandıkça hayatlarını normal bireylerden farksız bir şekilde idame edebilmeleri sağlanmaktadır. Toplumsal hayatta mal ve hizmet kurumlarında ulaşılabilirlik, erişilebilirlik ve başkasına gereksinim duymadan günlük hayatı sürdürebilir hale getirebilmek engelli bireyler için önem arz etmektedir. Bu bağlamda engelli bireylere yönelik uygulamalar vasıtası ile engelli bireyler toplumda diğer bireylerden farksız olarak görülmekte olup, engellilik algısına maruz kalma düzeyleri nispeten daha az seviyede olmaktadır. Nitekim gerek bahsi geçen uygulamaların yetersizliği gerekse de engelli bireylerin istihdamı konusundaki düzenlemelerin engelliler hakkındaki kanunda belirtilmesine rağmen engelli bireyler günümüze değin birçok sektörde bulunamamıştır. Dolayısıyla söz konusu husus günümüzde varlığını sürdürmekte olan engellilik algısını açıklamaktadır. Bu bağlamda gerekli önlemler alınmaya devam etmesine ve her kamu kurumuna engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirilmesine rağmen ne yazık ki toplumda mevcut algıyı görmekte ve hissetmekteyiz.Toplum üzerinde oluşan gelişmeler ve yeniliklerden en fazla genç nesil olarak tanımladığımız üniversite öğrenimi görmekte olan gençler etkilenmektedir. Bu bağlamda üniversite öğrencilerinin engellilik algı düzeyinin belirlenmesi ve söz konusu algının yıkılmasına yönelik yapılacak çalışmalar, sadece hedef kitleyi değil onların iletişim halinde olacağı diğer bireylerin algılarının da iyileşmesine yardımcı olacaktır. Dolayısıyla söz konusu kitlenin algısını pozitif yönde etkileyebilmek beraberinde birçok kişinin algısının değişmesine de katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda bu çalışma, engellilik kavramı ve engellilik algısını konu edinmekle birlikte, üniversite öğrencilerinin engellilik algısını ölçmeyi ve mevcut olumsuz algıyı değiştirmeye ilişkin önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Engelli, Engellilik Algısı, Engelli UygulamalarıIndividuals with disabilities are among those who need special education, care, rehabilitation and counseling services because of their general characteristics and deficiencies. Due to their needs and the notion of "the other" imposed by society, the disabled individuals abstract themselves from the society. Ensuring the participation of disabled people in education, health, and social and cultural environment will undoubtedly be possible by improving the environmental conditions they live in and arranging them appropriately. It is therefore an undeniable fact that disabled people need a variety of tools to make it easier for them to meet their needs. For this reason, these needs, which are also referred to as various means or goods and services, are a necessity for disabled people in every aspect of life and allow disabled people to maintain their lives as if they are normal individuals.Reachability and accessibility in goods and service institutions in social life, and the ability to make daily life sustainable without relying on others is important for disabled people. In this context, through applications for disabled people, disabled individuals are seen as being not different from other individuals in the society and the levels of their exposure to disability perception are at a relatively low level. As a matter of fact, disabled individuals have not been found in many sectors in our present day and before, despite the fact that the regulations on the employment of disabled people are mentioned in the law on disabilities in addition to the inadequacy of mentioned applications. Therefore, the subject matter explains the perception of disability that continues to exist today. Despite the necessity of taking necessary measures in this context and the necessity of employing disabled individuals in every public institution, unfortunately we are seeing and feeling the present perception in society.Young people who are studying at universities, which we define as the younger generation, are most affected by developments and innovations in society. In this context, the determination of the level of disability perception of university students and the work to be done in order to overthrow the subject will help not only the target audience but also the perceptions of other individuals to whom they are communicating. Therefore, being able to influence the mentioned community's perception in the positive direction will also contribute to changing the perception of many people. In this context, the aim of this study is to measure the disability perceptions of university students and to make suggestions on changing the existing negative perceptions, while also addressing the concept of disability and perception of disability. Key words: Disabled, Perception of Disability, Disabled Practices