ÖRGÜTSEL ADALETİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNE ETKİSİ: HAKKÂRİ İL'İ MERKEZ İLÇESİ DEVLET OKULLARINDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Eğitimin temel yapısını oluşturan öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve iş tatmin düzeyleri eğitimin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle öğretmeler bağlı bulunduğu kurum ya da okul üzerinde oluşturduğu örgütsel adalet algıları ile olumlu ya da olumsuz iş tatmin algısı oluştururlar. Bununla birlikte, işlerine yüksek motivasyon ile adapte olan, bunun yansıması olarak da daha verimli bir sonuç çıkaran, mutlu öğretmen - öğrenci profili yaratan bireylerin oluşumu gerçekleşebileceği gibi tam tersi de durumlar da yaşanabilir. Örgütsel adalet algısının önemli bir sonucu olan iş tatmini, okul yönetimin tarafsız yönetim biçimi, iletişim tarzı, karar verme sürecinde öğretmenlerin görüş ve düşüncelerine verilen önem derecesi, öğretmenlerin aldığı ücret, terfi ve çalışma koşulları gibi örgütsel faktörlerin yanı sıra bireysel faktörlerin etkisi ile de oluşmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada öğretmenlerin örgütsel adalet algısının iş tatmini üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin demografik özelliklerinin örgütsel adalet ve iş tatmini algılarında farklılık oluşturup oluşturmadığı da analiz edilmektedir. Araştırmanın evrenini Hakkari İl'i Merkez İlçesi devlet okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada yapılacak anket sayısı basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanmış, örneklem olarak 285 bulunmuş ve online olarak 290 öğretmene ulaşılarak anketlerin doldurulması öğretmenlerden rica edilmiştir. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin prosedürel adalet, dağıtımsal adalet ve etkileşimsel adalet algı düzeylerinin, ortanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada öğretmenlerin iş tatmini düzeyleri incelendiğinde genel iş tatmin düzeyleri ile birlikte dışsal ve içsel iş tatmin düzeylerinin de ortanın üzerinde olduğu açıkça görülmektedir. Öğretmenlerin içsel tatminlerini birinci sırada dağıtımsal adalet, ikinci sırada etkileşimsel adalet ve üçüncü sırada ise prosedürel adalet algısı açıklamaktadır açıklayıcı tüm değişkenler istatistiksel olarak anlamlıdır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İş Tatmini, Öğretmenler

Organizational justice perceptions and job satisfaction levels of teachers, who constitute the basic structure of education, directly affect the quality of education. Therefore, teachers create a positive or negative perception of job satisfaction with their perceptions of organizational justice on their institutions or schools. However, this can lead to individuals who adapt to their jobs with high motivation and as a reflection of this create a more efficient result and a happy teacher-student profile, but can lead to an environment in the opposite direction. Job satisfaction, which is an important result of the perception of organizational justice, is formed by the influence of individual factors as well as organizational factors such as school administration's neutral management style, communication style, the degree of importance given to teachers 'opinions and thoughts in the decision-making process, teachers' wages, promotion and working conditions. Therefore, in this study, the effects of teachers' perception of organizational justice on job satisfaction were investigated. In addition, it is analyzed whether the demographic characteristics of teachers create a difference in their perceptions of organizational justice and job satisfaction. The universe of the research constitutes the teachers working under the Ministry of National Education in the central district of Hakkari province. The number of questionnaires to be carried out in the study was calculated using simple random sampling method, 285 was found as a sample, and 290 teachers were contacted online and were asked to fill in the questionnaires. "Personal Information Form", "Organizational Justice Scale" and "Job Satisfaction Scale" were used in the study. As a result of the research, it was determined that teachers' perception levels of procedural justice, distributive justice and interactional justice were above the average. In addition, when the job satisfaction levels of the teachers are examined in this study, it is clearly seen that the external and internal job satisfaction levels as well as the general job satisfaction levels are above the average. Teachers' internal satisfaction is explained by distributive justice in the first place, interactional justice in the second and procedural justice perception in the third place. All explanatory variables were found to be statistically significant. Keywords: Organizational Justice, Job Satisfaction, Teachers