Kanatburun (Pertek-Tunceli) yöresinin jeolojisi ve demir cevherleşmeleri

Abstract

Sahada Yüksekova Karmaşığı'nın diyoritik kayaçları (diyorit, kuvars diyorit, ± gabro), Keban Metamorfitleri'ne ait mermerleri (kalsitik ve dolomitik mermer) intrüzif olarak kesmektedir. Kontakt -metazomatik Kanatburun demir cevherleşmeleri (manyetit ve ilmenit cevherleşmeleri), diyoritik kayaç -mermer dokanaklarında ve genellikle skam kayaçları ile beraber bulunurlar. Skarnlaşma endoskarn ve ekzoskarn şekillerinde gelişmiştir. Diyoritik kayaç - mermer dokanağında alınan seri örneklerin mineralojik incelenmeleriyle skarnların diyoritik kayaçlardan mermerlere doğru zonlanmalar gösterdiği tespit edilmiştir. Manyetit cevherleşmeleri, masif ve saçınımlı cevher tipleri sunmaktadır. Masif cevher tipi, genellikle mermerlerin kırık, çatlak ve tabaka düzlemlerinde, yer yer de komşu skarn kayacının kırık ve çatlak sistemlerinde yer alırlar. Masif cevher, yankayaçlara doğru saçınımlı cevhere geçmektedir. Saçınımlı cevher, endoskarn ve ekzoskarnlarda skarn mineralleriyle birlikte bulunurlar. Manyetit cevherleşmelerinin esas bileşeni manyetittir. Bunun yanında az oranda hematit, limonit, spekülarit, pirit ve kalkopir ite. de rastlanmaktadır. İlmenit cevherleşmeleri, kalsitik piroksen - graoat skarn kayaçları içinde saçınımlı olarak bulunmaktadır. Cevherli kütleler, dokanak yüzeyine parelel dalımlı yığışımlar şeklindedir ve mermerlerin eğimleri yönünde (K 70 D, 50° GD) dalmaktadır. İlmenit cevherleşmeleri,çoğunlukla ilmenittenaz oranda da hematit, limonit, pirit ve kalkopiritten oluşmaktadır.