LİSE ÖĞRETMENLERİNİN SİNERJİK YÖNETİM ALGILARININ ÖRGÜTSEL KÜLTÜR VE ÖRGÜTSEL ÖĞRENME ALGILARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract

Bu araştırma ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel kültür aracılığıyla sinerjik yönetim ile örgütsel öğrenme algıları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İlişkisel karşılaştırma modeli esas alınarak gerçekleştirilen bu çalışmanın evrenini, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinin merkez ilçelerinde yer alan 163 resmi ortaöğretim kurumunda görev yapan 8,155 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem seçim yöntemi olarak küme örnekleme yöntemi kullanılmış; bu yöntemle belirlenen 80 okulun yöneticisi ile iletişime geçilerek bu okullarda görev yapan 1,006 öğretmene uygulanmaya çalışılmıştır. Ancak öğretmnelerin araştırmaya katılmada isteksiz olması nedeniyle 517 öğretmenden veri toplanabilmiş ve bu verilerin 482 tanesinin analiz edilebilecek özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sinerjik Yönetim Ölçeği", "Örgütsel kültür Ölçeği", "Örgütsel öğrenme Ölçeği" ve öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek için de "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi SPSS 22.0 ve MPlus paket programları ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz aşamasında betimsel istatistikler ve ölçeklere doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) uygulanmış, öğretmenlerin değişkenlere yönelik algılarına ilişkin aritmetik ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler ile katılım oranı değerlerine bakılmıştır. Sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla korelasyon testi yapılmıştır. Öğretmenlerin, sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme değişkenlerine yönelik algıları demografik özellikler açısından incelenmiştir. Bu analizden sonra yapısal eşitlik modeli vasıtasıyla önce değişkenlerin ölçme modellerine ardından da bir değişkenin diğer değişkeni yordama düzeyine bakılmıştır. Son olarak da sinerjik yönetimin örgütsel kültrü ve örgütsel öğrenme arasındaki aracılık rolleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin sinerjik yönetim algılarının ölçek genelinde ve sinerjik yönetim ölçeğinin alt boyutları olan Liderlik, Çalışanlar, Mevzuat, Kurum kültürü ve İletişim boyutlarında; Örgütsel kültür ölçek genelinde ve ölçeğinin alt boyutları olan Güç Kültürü, Rol Kültürü, Başarı Kültürü ve Destek Kültürü boyutlarının tümünde; Örgütsel öğrenme ölçek genelinde ve ölçeğinin alt boyutları olan Güven ve İşbirlikçi İklim, Paylaşılan ve Gözlenen Vizyon, İnisiyatif ve Risk alma ve Devam Eden Birbiriyle İlişkili Mesleki Gelişim boyutlarının tümünde "Katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmektedir. Ayrıca bu üç değişken arasında istatiksel olarak pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme değişkenleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde sinerjik yönetim, örgütsel kültür arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki; sinerjik yönetim ve örgütsel öğrenme arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Eğitim durumu, okul türü, medeni durum değişkenleri açısından sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Cinsiyet, mesleki kıdem ve istihdam tipi açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Cinsiyet açısından kadınların algılarının daha yüksek olduğu, mesleki kıdem açısından 1-5 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcıların ortalamalarının 11-15 ve 16- 20 mesleki kıdeme sahip katılımcılardan; 6-10 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcıların ortalamalarının 11-15 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcılardan daha yüksek olduğu tespit edilmştir. İstihdam tipi açısından sözleşmeli olarak görev yapan öğretmenlerin algılarının kadrolu öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin sinerjik yönetim ve örgütsel kültüre yönelik algıları, örgütsel öğrenmeye yönelik algılarını olumlu olarak ve anlamlı biçimde yordamaktadır. Sonuç olarak öğretmenlerin sinerjik yönetime yönelik algılarının, örgütsel öğrenmeye yönelik algılarını olumlu yönde ve anlamlı biçimde yordamasında örgütsel kültür algılarının aracılık rolünün bulunduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgi, sinerjik yönetim, örgütsel kültür, örgütsel öğrenmeThis study investigates the relationship between teachers' perceptions of synergistic management and organizational learning through organizational culture in secondary education institutions. Conducted using the relational comparison model, the population of this research comprises 8,155 teachers working in 163 official secondary education institutions in the central districts of Gaziantep during the 2021-2022 academic year. Cluster sampling was used as the sampling method; through this method, communication was established with the administrators of 80 selected schools, and attempts were made to apply the study to 1,006 teachers working in these schools. However, due to the teachers' reluctance to participate in the research, data could only be collected from 517 teachers, of which 482 were found suitable for analysis. The data collection tools used in the research include the "Synergistic Management Scale," the "Organizational Culture Scale," the "Organizational Learning Scale," and a "Personal Information Form" to determine the demographic characteristics of the teachers. The data obtained were analyzed using SPSS 22.0 and MPlus software packages. Descriptive statistics and confirmatory factor analyses (CFA) were applied to the scales during the data analysis phase. Arithmetic means, standard deviations, minimum and maximum values, and participation rates were examined concerning teachers' perceptions of the variables. To reveal the relationships between synergistic management, organizational culture, and organizational learning, a correlation test was conducted. Teachers' perceptions of synergistic management, organizational culture, and organizational learning variables were examined concerning demographic characteristics. Following this analysis, the measurement models of the variables and then the level at which one variable predicts the other were examined using the structural equation model. Lastly, the mediating roles of synergistic management between organizational culture and organizational learning were investigated. According to the research results, teachers' perceptions of synergistic management, overall and in its sub-dimensions of Leadership, Employees, Legislation, Institutional Culture, and Communication; organizational culture, overall and in its sub-dimensions of Power Culture, Role Culture, Achievement Culture, and Support Culture; and organizational learning, overall and in its sub-dimensions of Trust and Collaborative Climate, Shared and Observed Vision, Initiative vii and Risk-taking, and Ongoing Interrelated Professional Development, were all at the "Agree" level. Moreover, a statistically positive and significant relationship was found between these three variables. When examining the relationships between synergistic management, organizational culture, and organizational learning variables, it was found that there is a high-level, positive, and significant relationship between synergistic management and organizational culture. The research results indicate a high-level, positive, and significant relationship between organizational culture and organizational learning and between synergistic management and organizational learning. No significant differences were found regarding the variables of educational status, school type, and marital status. Significant differences were identified in terms of gender, professional seniority, and employment type. It was found that women had higher perceptions concerning gender, participants with 1-5 years of professional seniority had higher averages than those with 11-15 and 16-20 years, and participants with 6-10 years had higher averages than those with 11-15 years. Regarding employment type, contract teachers had higher perceptions than permanent teachers. Teachers' perceptions of synergistic management and organizational culture positively and significantly predict their perceptions of organizational learning. In conclusion, it was found that organizational culture perceptions have a mediating role in the positive and significant prediction of teachers' perceptions of organizational learning by their perceptions of synergistic management. Keywords: Knowledge, Synergistic Management, Organizational Culture, Organizational Learning