ELAZIĞ DOĞUSUNDA PLİYOSEN-KUVATERNER YAŞLI PALU FORMASYONU'NUN KİL MİNERALOJİSİ VE JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Abstract

Bu tez kapsamında Elazığ İli'nin yaklaşık 50 km güneydoğusundaki Hazar Gölü'nün kuzey kesimlerinde Pliyo-Kuvaterner yaşlı Palu Formasyonu çalışılmıştır. Palu Formasyonu kötü boylanmalı çamur matriskli, normal ve ters dereceli konglomera ve kumtaşlarıyla temsil olmaktadır. Bu kayaçların tüm kayaç, kil mineralojisi ve jeokimyasal özellikleri çalışılmıştır. İnceleme alanında birimler yaşlıdan gence doğru; Üst Jura-Alt Kretase yaşlı Guleman Ofiyoliti, Senoniyen yaşlı Elazığ Magmatitleri, Maastrihtiyen-Alt Eosen yaşlı Hazar Grubu, Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı, Orta-Üst Oligosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu, Üst Miyosen-Alt Pliyosen yaşlı Çaybağı Formasyonu ve Pliyo-Kuvaterner yaşlı Palu Formasyonu ile Kuvaterner yaşlı alüvyonlardır. İnceleme kapsamında X-Işınları difraksiyonu (XRD) tüm kayaç ve kil fraksiyonu incelemeleri, jeokimyasal analiz (ICP-AES ve ICP-MS) çalışmaları yapılmıştır. Hacımekke ve Hacısam Dere kesitinden Palu Formasyonu'na ait örnekler alınmıştır. Hacımekke ve Hacısam Dere kesitinde major oksit elementler, iz elementler ve nadir toprak elementleri (NTE) benzerlik sunmaktadır. Kondrit normalize diyagramlarda Hacımekke örnekleri ve Hacısamdere örnekleri çok yakındır. Zenginleşme katsayısı 10-100 arasında değişmektedir. PAAS değerlerine benzememektedir. Birimlerin element oranları benzerdir. Cr/Th, Th/Sc, La/Sc, Co/Th, Th/Co, Eu/Eu*, Th/Co oranlarına göre her üç kayaç grubunun ofiyolit ve granitlerden çok andezitlere benzediği görülmüştür. Log (SiO2/Al2O3)'e karşı log (Fe2O3/K2O) oranına göre örneklerin çoğunlukla Fe'ce zengin şeyl alanına düştüğü görülebilmektedir. Eu/Eu* karşı Th/Sc, La/Sc karşı Th/Co karşılaştırma diyagramları, La-Th-Sc üçgen diyagramında örnekler bazikle asidik kayaç bileşimi arasındadır ve PAAS alanına düşmemektedir. Bunun nedeni PAAS örneklerinin kökeni kıtasal olup daha asidik karakter göstermesidir. La-Sc-Th, Th-Sc-Zr/10 diyagramlarına göre örnekler okyanusal ada yayı alanına düşmektedir. Anahtar Kelimeler: Elazığ, Palu Formasyonu, X-Işınları difraksiyonu (XRD), jeokimyasal analiz

Clay Mineralogy and Geochemical Properties of Plıocene-Quaternay Palu Formation at the East Of Elazığ In this thesis, Palu Formation of Plio-Quaternary age was studied in the northern part of Hazar Lake, approximately 50 km south of Elazığ Province. Palu Formation has poorly sorted mud matrix, normal and reverse grade conglomerates and sandstones. Whole rocks, clay mineralogy and geochemical features of these rocks have been studied. In the study area Upper Jurassic-Lower Cretaceous Guleman Ophiolite, Senonian Elazığ Magmatites, Maastrichtian-Lower Eocene Hazar Group, Middle Eocene Mine Complex, Middle-Upper Oligocene Kırkgeçit Formation, Upper Miocene-Lower Pliocene Çaybağı Formation and Plio-Quaternary Palu Formation and Quaternary aged alluviums are present. In the scope of the study, X-ray diffraction (XRD) analyzes of whole rock and clay fractions, geochemical analysis (ICP-AES and ICP-MS) were carried out. Hacımekke and Hacısam section samples from Palu Formation were taken. Major oxide elements, trace elements and rare earth elements (NTE) are similar in the section of Hacimekke and Hacısam sections. Chondrite normalized diagrams very close to Hacımekke samples and Hacisamdere samples. The enrichment coefficient ranges from 10 to 100. The element proportions of the units are similar. According to the ratio of Cr/Th, Th/Sc, La/Sc, Co/Th, Th/Co, Eu/Eu* and Th/Co all three rock groups resemble andesites rather than ophiolites and granites. According to the log (SiO2/Al2O3) versus log (Fe2O3/K2O) ratio, it can be seen that the samples fall mostly into the Fe-rich shale area. Th/Co versus Th/Sc versus Eu/Eu* versus Th/Co versus La/Sc. In the La-Th-Sc triangle diagram, the samples are basically between the acidic rock composition and do not fall into the PAAS. The reason for this PAAS s continental and has a more acidic character. According to the La-Sc-Th and Th-Sc-Zr/10 diagrams, the samples fall into the oceanic island arc. Key Words: Elazığ, Palu Formation, X-Ray Diffraction (XRD), Geochemical Analysis