FREKANS ORAN, ANALİTİK HİYERARŞİ VE LOJİSTİK REGRESYON MODELLERİNİN TAŞKIN TEHLİKE TAHMİNİNDE KARŞILAŞTIRMALI KULLANIMI, FATSA İLÇE MERKEZİ VE YAKIN ÇEVRESİ ÖRNEĞİ

Abstract

Topografyanın eğimli ve dik olması, yaz aylarında meydana gelen ekstrem yağışlar ve dere yataklarında yapılaşmanın artışı nedeniyle Fatsa (Ordu) ilçe merkezi ve yakın çevresi son yıllarda giderek daha fazla taşkına maruz kalmaktadır. Bu nedenle taşkın yayılış alanlarının doğru ve tutarlı bir şekilde oluşturulabilmesi için frekans oran metodu, analitik hiyerarşi süreci ve lojistik regresyon modelleri kullanılmıştır. Taşkın alanları AFAD ve Meteoroloji Genel Müdürlüğünden elde edilmiş, taşkını etkileyen 11 bağımsız değişkenle taşkın tehlike tahmin modelleri oluşturulmuştur. Buna göre frekans oran metoduna göre 19,5 km2, analitik hiyerarşi sürecine göre 30,7 km2 ve lojistik regresyon modeline göre 14 km2 alan, yüksek ve çok yüksek riskli taşkın alanı olarak hesaplanmıştır. Bu alanlar nüfus ve yerleşmenin yoğun olduğu Fatsa ilçe merkezine ve vadi tabanlarına karşılık gelmektedir. Çalışmada kullanılan üç yöntemden en yüksek doğruluk oranına sahip model, frekans oran metodudur (%95,9). Ancak arazi gözlemleri neticesinde lojistik regresyon modeli ile oluşturulan taşkın tehlike tahmini haritası, diğer yöntemlere göre doğruya en yakın olduğu tespit edilmiştir. Akarsu mecrasındaki yerleşim alanlarında taşkınların önlenmesi ve iyileştirilmesi için öncelik verilmesi gerekmektedir.