TÜRK KÜLTÜRÜ BAĞLAMINDA ÖĞRETMENLERİN İŞ DOYUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Türk kültürü bağlamında öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörler ortaya konulmuştur. Keşfedici sıralı karma modelde desenlenen bu araştırmanın ilk kısmı nitel, ikinci kısmı ise niceldir. Çalışmanın ilk kısmı olan nitel kısmı, temellendirilmiş kuram çalışmasıdır. Bu kısım için, 2018-2019 eğitim öğretim yılında, teorik örnekleme yöntemi ile 77 öğretmen ve 48 okul müdüründen oluşan bir çalışma grubundan, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle, açık, eksenel ve seçici kodlama aşamalarından geçirilmiştir. Nitel kısmın seçici kodlama aşaması, çalışmanın nicel kısmı olan ölçek geliştirme aşaması ile birlikte yürütülmüştür. Türk kültürü bağlamında öğretmenlerin iş doyumunu belirleyen faktörler bu kısımda ortaya konmuştur. Çalışmanın nicel kısmında, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında, Elazığ il merkezinde görev yapan 501 öğretmenden veri toplanarak, çalışma kapsamında geliştirilen Türk Kültürüne Yönelik Öğretmen İş Doyumu Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmada, Türk kültürü bağlamında, öğretmen iş doyumunun, okul yönetimi ve liderlik, öğretmenin kendini gerçekleştirmesi, öğrencilerle/velilerle ilişkiler ve mesai arkadaşlarıyla ilişkiler olmak üzere dört ana kaynağı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, öğretmenlerin iş doyumunun sağlanması için ise, öğretmen iş doyumunun dört ana kaynağının da sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar ışığında, Türk kültürüne özgü ve Türkiye’de yaşayan insanların sorunlarını önceleyen çalışmaların yapılıp, bu çalışmaların sonuçlarına göre anlayışlar geliştirilmesi önerilmiştir.