7,12-DMBA UYGULANAN RATLARIN KARACİĞER DOKUSUNDA BAZI APOPTOTİK MARKERLAR ÜZERİNE LİKOPENİN ETKİLERİ

Abstract

Likopen; domates, karpuz, greyfurt, guava gibi meyvelerde yüksek konsantrasyonda bulunan karotenoit bir bileşiktir. Likopenin tüketimi ile kanser riski arasında zıt bir ilişki vardır. Bu çalışma, Wistar albino ratlarda 7,12- Dimetilbenzantrasen (DMBA) ile oluşturulmuş karaciğer hasarında Bax, Bcl?2, Kaspaz?3 ve Kaspaz?9 ekspresyonları ile Malondialdehit (MDA) ve Glutatyon (GSH) düzeyleri üzerine likopenin etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada 30 adet Wistar albino cinsi (8 haftalık, 180-200g) dişi rat kullanılmıştır. Ratlar, her grupta 10 adet rat (n=10) bulunacak şekilde Kontrol grubu, DMBA grubu, DMBA+Likopen grubu olarak rasgele üç gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu dışındaki ratlara 40 mg/kg/canlı ağırlık dozunda DMBA araştırmanın birinci ve 30. gününde intraperitoneal olarak uygulanmıştır. DMBA+Likopen grubuna 20 mg/kg/gün/canlı ağırlık dozunda likopen oral yolla uygulanmış ve uygulamaya 20 hafta süreyle devam edilmiştir.Pro-apoptotik Bax ekspresyonunun, DMBA uygulanan grupta kontrol grubuna oranla azaldığı, DMBA+Likopen grubunda ise bu oranın kontrol grubuna yaklaştığı belirlenmiştir (P<0.05). Anti-apoptotik Bcl?2 ekspresyonunun ise DMBA uygulanan grupta kontrol grubuna oranla arttığını, DMBA+Likopen grubunda ise bu oranın kontrol grubuna yaklaştığı tespit edilmiştir (P<0.05). Aktif Kaspaz?9 ekspresyonunun, DMBA uygulanan grupta kontrol grubuna oranla azaldığı, DMBA+Likopen grubunda ise bu oranın kontrol grubuna yaklaştığı görülmüştür (P<0.05). Aktif Kaspaz?3 ekspresyonunun, DMBA uygulanan grupta kontrol grubuna oranla azaldığı, DMBA+Likopen grubunda ise bu oranın DMBA grubuna oranla artığı tespit edilmiştir (P<0.05). MDA düzeylerinin DMBA grubunda kontrol grubuna oranla daha fazla olduğu, DMBA+Likopen grubunda kontrole yaklaştığı tespit edilmiştir (P<0.001). GSH düzeylerinin DMBA grubunda kontrol grubuna oranla daha az olduğunu, DMBA+Likopen grubunda ise kontrole yaklaştığı tespit edilmiştir (P<0.0001).Sonuç olarak, likopen suplemanının DMBA uygulanan ratların karaciğerinde anti-apoptotik Bcl-2'yi inhibe ettiği, pro-apoptotik Bax, aktif Kaspaz?9 ve aktif Kaspaz?3'ün ekspresyonlarını mitokondriyal hücre ölüm yolağını kullanarak artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca likopenin bu ratlarda MDA'yı azatdığı ve GSH arttırdığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: DMBA, Likopen, Karaciğer, Bax, Bcl?2, Kaspaz?3, Kaspaz?9, MDA, GSHLycopene is a carotenoid compound found in certain fruit, such as tomato, watermelon, pink grapefruit and guava in high concentrations. Dietary intake of lycopene is inversely associated with the risk of cancer. The present study was conducted to decipher the effects of lycopene on the expression of Bax, Bcl-2, Caspase-9, Caspase-3 with Malondialdehyde (MDA) and Glutathione (GSH) concentration during 7,12-dimethylbenz[a]-anthracene (DMBA)-induced liver damage in Wistar albino rats. In this study, 30 female Wistar albino rats (8 week, 180-220g) were used. Rats were seperated randomly to three groups as Control group, DMBA group and DMBA+Lycopene group (n=10). Rats were intraperitoneally injected with DMBA (40 mg/ per kg) except control group. DMBA+Lycopene group daily administrated with lycopene (20 mg/ per kg) by orally for 20 weeks.Pro-apoptotic Bax expression was decreased in DMBA group compared to control, however it was close to control group in DMBA+Lycopen group (P<0.05). Anti apoptotic Bcl-2 expression was increased in DMBA group in comparison to control and in DMBA+Lycopen group this value was close to control group (P<0.05). Activated Caspase-9 expression was lower in DMBA group according to control group and in DMBA+Lycopen group this value was similar in control group (P<0.05). Similarly activated Caspase-3 expression decreased in DMBA group in comparison to controls and in DMBA+Lycopen group this expression became stronger according to DMBA group (P<0.05). Concentration of MDA was higher DMBA group, it was similar in DMBA+Lycopen and control groups (P<0.001). Concentration of GSH was lower DMBA group, it was similar in DMBA+Lycopen and control groups (P<0.0001).In conclusion, lycopene supplementation may inhibit expression of Bcl-2 and may increase pro-apoptotic Bax, activated Caspase-3 and activated Caspase-9 expressions, used by mitochondrial cell death pathway in the liver of DMBA induced rats. Lycopene supplementation also may decrease MDA levels and increase GSH levels in rats.Key Words: DMBA, Lycopene, Liver, Bax, Bcl?2, Caspase?3, Caspase?9, MDA, GSH