TÜRKİYE’DE SOSYAL BİLGİLER EĞİTİMİ ALANINDAKİ ÇALIŞMALARIN ANALİZİ: BİR META SENTEZ ÇALIŞMASI

Abstract

Nitelin meta-analizi olarak bilinen meta-sentez, sentezi sentezlemek olarakda bilinir. Meta-sentez, aynı veya benzer konularda yapılan çalışmaları, nitelbir anlayışla ve eleştirel bir yaklaşımla ele alarak genel bir değerlendirme veyorumlama yapmak, farklı ve özgün fikirler elde etmek ve olguları daha netifade etmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu araştırmada ise Türkiye’de,Sosyal Bilgiler eğitimi ile alakalı özellikle ortaokul 6. ve 7. sınıflarda çalışılmıştezler ve makalelerin meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmesiamaçlanmıştır; ayrıca Sosyal Bilgiler eğitimi konusunda nasıl bir eğilimin varolduğunu saptamak amacıyla da böyle bir araştırma yapılmaya çalışılmıştır.Bu araştırmada, 2008-2019 yılları arasında çalışılan 9 makale ve 21 tez elealınarak toplamda 30 çalışma incelenmiştir. Araştırmaya dâhil edilecekçalışmaların belirlenmesinde TÜBİTAK ULAKBİM, Yüksek ÖğretimKurumu (YÖK) ulusal tez tarama merkezi, Google Akademik arama motoruve Dergipark veri tabanlarından faydalanılmıştır. Araştırmada geçerlilik vegüvenirlilik seviyesini istenilen düzeyde tutmak için araştırma soruları veçalışmanın amacı net bir biçimde sunulmuştur. Araştırma sonucunda edinilenveriler, Sosyal Bilgiler eğitimi ile alakalı hedeflenen amaçlar, kullanılanyöntemler, örneklem grupları, veri toplama araçları ve çalışmada edinilensonuçlar açısından analiz edilmiştir. Toplanılan veriler, frekans ve tablolararacılığıyla yorumlanmıştır. İncelenen 30 çalışmada genellikle; Sosyal Bilgilerders ve çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitabı, Sosyal Bilgiler ÖğretimProgramı, Sosyal Bilgiler eğitimi üzerine öğretmen ve öğrenci algıları gibikonulara ağırlık verildiği ve bu hususlarda çok sayıda eksikliklerin tespit edilipbunların giderilmesi konusunda önerilerin sunulduğu tespit edilmiştir.