Serum IL 40, cell-free DNA, ISM1 ve IFN ℽ düzeylerinin Behçet sendromunda; hastalık aktivitesi ve tutulum tipi ile ilişkisi

Abstract

ÖZET Behçet sendromu (BS), heterojen klinik tutulumları ve değişken seyri nedeniyle hastalık aktivitesinin objektif olarak değerlendirilmesinde güçlükler barındıran multisistemik bir vaskülittir. Bu çalışmada, serum interlökin-40 (IL-40), cell-free DNA (cfDNA), isthmin-1 (ISM-1) ve interferon-γ (IFN-γ) düzeylerinin BS hastaları ile sağlıklı kontroller arasında farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi; ayrıca bu biyobelirteçlerin hastalık aktivitesi ve klinik tutulum özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Bu kesitsel çalışmaya 60 BS hastası ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 90 katılımcı dahil edildi. BS tanısı Uluslararası Behçet Hastalığı Tanı ve Sınıflama Kriterleri'ne (ICBD, 2014) göre konuldu. Hastalık aktivitesi Behçet Hastalığı Güncel Aktivite Formu (BDCAF) kullanılarak değerlendirildi ve hastalar aktif ve inaktif BS olarak sınıflandırıldı. Serum IL-40, cfDNA, ISM-1 ve IFN-γ düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Gruplar arası karşılaştırmalar uygun parametrik veya non-parametrik testlerle, biyobelirteçler arası ilişkiler ise Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Serum biyobelirteç düzeyleri değerlendirildiğinde, BS grubunda ISM-1, IL-40 ve IFN-γ düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (tümü için p<0,001). cfDNA düzeyleri açısından ise BS ve sağlıklı kontrol grupları arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p=0,925). Aktif ve inaktif BS grupları arasında IL-40, cfDNA, ISM-1 ve IFN-γ düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Korelasyon analizinde IL-40 ile ISM-1 arasında çok güçlü pozitif korelasyon izlendi. Ayrıca IL-40 ile IFN-γ, IFN-γ ile ISM-1 ve IFN-γ ile cfDNA arasında güçlü; IL-40 ile cfDNA arasında ise orta düzeyde pozitif korelasyon saptandı. Buna karşın, hastalık aktivite indeksi ile biyobelirteç düzeyleri arasında anlamlı korelasyon izlenmedi. Sonuç olarak, bu çalışmada BS hastalarında serum ISM-1, IL-40 ve IFN-γ düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre düşük olduğu, cfDNA düzeylerinin ise anlamlı farklılık göstermediği saptandı. Aktif ve inaktif hastalık dönemleri arasında biyobelirteç düzeyleri açısından anlamlı ayrışma izlenmemesi, bu parametrelerin mevcut kesitsel örneklemde kısa dönem klinik aktiviteyi tek başına yansıtan güçlü göstergeler olmadığını düşündürmektedir. Bununla birlikte, biyobelirteçler arasında saptanan pozitif korelasyonlar, bu moleküllerin BS'nin immünolojik, vasküler veya immün-metabolik süreçleriyle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu biyobelirteçlerin BS'deki klinik değerinin daha net ortaya konabilmesi için fenotip-temelli, longitudinal ve metodolojik olarak standardize edilmiş daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Behçet sendromu, IL-40, cell-free DNA, isthmin-1, interferon-γABSTRACT Behçet syndrome (BS) is a multisystemic vasculitis in which objective assessment of disease activity remains challenging due to heterogeneous clinical involvement and a variable disease course. This study aimed to determine whether serum interleukin-40 (IL-40), cell-free DNA (cfDNA), isthmin-1 (ISM-1), and interferon-γ (IFN-γ) levels differ between patients with BS and healthy controls, and to evaluate the relationship of these biomarkers with disease activity and clinical involvement patterns. This cross-sectional study included 60 patients with BS and 30 healthy controls, yielding a total of 90 participants. BS was diagnosed according to the International Criteria for Behçet's Disease (ICBD, 2014). Disease activity was assessed using the Behçet's Disease Current Activity Form (BDCAF), and patients were classified as having active or inactive BS. Serum IL-40, cfDNA, ISM-1, and IFN-γ levels were measured using enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). Between-group comparisons were performed using appropriate parametric or non-parametric tests, and associations between biomarkers were evaluated using Spearman correlation analysis. Evaluation of serum biomarker levels showed that ISM-1, IL-40, and IFN-γ levels were significantly lower in the BS group than in healthy controls (p<0.001 for all). In contrast, cfDNA levels did not differ significantly between patients with BS and healthy controls (p=0.925). No significant differences were observed in IL-40, cfDNA, ISM-1, or IFN-γ levels between active and inactive BS groups. Correlation analysis demonstrated a very strong positive correlation between IL-40 and ISM-1. Strong positive correlations were also observed between IL-40 and IFN-γ, IFN-γ and ISM-1, and IFN-γ and cfDNA, while a moderate positive correlation was found between IL-40 and cfDNA. However, no significant correlation was observed between the disease activity index and biomarker levels. In conclusion, this study demonstrated that serum ISM-1, IL-40, and IFN-γ levels were lower in patients with BS compared with healthy controls, whereas cfDNA levels showed no significant difference. The absence of significant differences in biomarker levels between active and inactive disease states suggests that these parameters may not serve as strong standalone indicators of short-term clinical activity in the present cross-sectional cohort. Nevertheless, the positive correlations observed among the biomarkers suggest that these molecules may be associated with immunological, vascular, or immunometabolic processes in BS. Larger phenotype-based, longitudinal, and methodologically standardized studies are needed to clarify the clinical relevance of these biomarkers in BS .Key Words: Behçet syndrome, IL-40, cell-free DNA, isthmin-1, interferon-γ