BİR TIP FAKÜLTESİ 1. VE 6. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ORGAN BAĞIŞI HAKKINDA BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Organ bağışı; kişinin hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesidir. Bu çalışma; insan ve toplum sağlığıyla ilgili öncelikli görev alacak hekim adaylarının organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışları, deneyimleri, bağışta bulunma istekleri ve bunları etkileyen değişkenleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Saha çalışmasının yapıldığı dönemde Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. ve 6. sınıftaki toplam öğrenci sayısı 282'dir. Herhangi bir örnekleme gidilmemiştir. Lise eğitimini farklı ülkelerde tamamlamış 18 yabancı uyruklu öğrenci kapsam dışı bırakılarak, çalışma evreni 264 kişi olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan katılımcıların birinci sınıfta 154 ve altıncı sınıfta 104 olmak üzere toplam 258'ine ulaşılmış, cevaplılık oranı %97,7 olmuştur. Katılımcılara; çalışma veya sınıf ortamlarında 68 soruluk anket formu gözlem altında uygulanmıştır. Katılımcıların %59,7'si (154 kişi) birinci sınıf öğrencisi olup, %50,8'i (131 kişi) kadındır. Ailenin en uzun yaşadığı yer %68,9'u (178 kişi) şehir, en uzun yaşadığı bölge olarak %75,9'u (196 kişi) Doğu veya Güney Doğu Anadolu olarak bildirmiştir. Organlarını bağışlama konusunda Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencileri daha kararsız iken altıncı sınıf öğrencileri daha istekli bulunmuştur. Altıncı sınıf öğrencilerinin bilgi puanı ortalaması birinci sınıfa göre anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Organ bağışı karar süreci ile bilgi puanı ortalamaları arasında pozitif doğrusal korelasyon vardı. Altıncı sınıf öğrencilerinin, birinci sınıf öğrencilerine göre organ bağışına daha olumlu tutum sergilediği görüldü. Altıncı sınıf öğrencileri organ bağışına yönelik anlamlı ölçüde daha az korku ve endişe duymakta ve organ bağışında dini engel bulunmamaktaydı. Kadın öğrencilerin, erkek öğrencilere göre organ bağışına daha olumlu baktıkları görülmüştür. Organ bağışına karşı olumlu tutuma sahip öğrenciler organ bağışı yapma konusunda daha istekliydiler. Organ bağışına yönelik pozitif tutum arttıkça organ bağışı isteği artmaktaydı.

Organ donation; is a person permitting with his/her free will, while they are alive, his/her tissues and organs to be used to treat other patients. This study assesses medical students' organ donation knowledge, attitudes and behaviors, experiences, and intentions to donate organs and the variables that influence them. During the fieldwork, Fırat University Faculty of Medicine had 282 students in their first and sixth years of study. No sampling was done. Having attended high school in different countries, 18 foreign students were excluded from the study, leaving 264 students. The study reached 258 students at a rate of 97.7%. The 68-question survey form was administered in classrooms. Of the respondents 59.7% (154 people) were freshmen, and 50.8% (131 people) were female. The families of 68.9% (178 people) lived in cities, and those of 75.9% (196 people) lived in East or Southeast Anatolia. First-year students of the medical faculty are less decisive about donating their organs, while the sixth-year students are more willing. The mean knowledge score of the sixth year students was significantly higher than that of the first-year students. There was a positive linear correlation between the organ donation decision and the mean knowledge scores. Sixth-year students exhibited more positive attitudes to organ donation than first-year students. Sixth-year students had significantly less fear and worries about organ donation, and did not see any religious obstacle to organ donation. Organ donation was viewed more positively by female students. Students who have a positive attitude towards organ donation were more enthusiastic about donating their organs. As the positive attitude towards organ donation increased, the willingness to do organ donation increased.