Çocuğu yoğun bakım ünitesinde yatan annelere uygulanan mandala boyamanın algılanan stres düzeyi ve psikolojik sağlamlık üzerine etkisi

Abstract

Mandala boyama, bireyin duygu ve düşüncelerini ifade etmesine olanak tanıyan sanat terapisi yöntemlerinden biridir. Çocuğun yoğun bakımda yatma sürecinde anneler stres, anksiyete ve psikolojik sorunlar yaşayabilmektedir. Bu nedenle çalışma, yoğun bakım ünitesinde çocuğu yatan annelerde mandala boyama uygulamasının algılanan stres düzeyi ve psikolojik sağlamlık üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Bu çalışma, ön test-son test randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. Çalışma Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Mart-Aralık 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın örneklem büyüklüğü yapılan G-Power 3.1.9.4 programı priori güç analizi sonucunda 100 (deney grubu=50, kontrol grubu=50) anneden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile toplanmıştır. Mandala boyama öncesi deney grubunda yer alan annelere mandala boyamasının nasıl uygulanacağı hakkında bilgiler 4-5 dakika süreyle anlatılmıştır. Daha sonra annelerin sorularını sormaları için 5 dakika süre verilmiştir. Bu sürenin sonunda mandala boyamaya başlatılmıştır. Anneler bir hafta boyunca hafta içi her gün 35-40 dakikada mandala boyama etkinliğini gerçekleştirmiştir. Kontrol grubundaki annelere ise herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ve t-testi kullanılmıştır. Normallik varsayımı çarpıklık ve basıklık değerleri ile değerlendirilmiş ve parametrik testlerin uygulanmasının uygun olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulguları, ön testte deney ve kontrol grupları arasında algılanan stres, algılanan stres alt boyutları ve kısa psikolojik sağlamlık düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmadığını göstermiştir (p>0.05). Ancak son test ölçümlerinde deney grubunun algılanan stres ile alt boyutlarının puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldığı, kısa psikolojik sağlamlık düzeyleri puanlarının ise deney grubunun kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, yoğun bakımda çocuğu yatan annelere uygulanan mandala boyama uygulamasının algılanan stres düzeyini anlamlı ve güçlü bir şekilde azalttığı, psikolojik sağlamlık düzeyini ise artırdığı belirlenmiştir. Bu bulgular, klinik uygulamalarda mandala boyama uygulamasının algılanan stres ve psikolojik sağlamlık düzeyini desteklemede etkili olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: anne, algılanan stres, çocuk yoğun bakım, mandala boyama, psikolojik sağlamlık

Mandala coloring is one of the art therapy methods that allows individuals to express their feelings and thoughts. Mothers may experience stress, anxiety, and psychological problems during their child's stay in the intensive care unit. Therefore,this study was conducted to evaluate the effect of mandala coloring application on perceived stress levels and psychological resilience in mothers whose children are hospitalized in the intensive care unit. This study was conducted as a pre-test-post-test randomized controlled experimental study. The study was conducted in the Pediatric Intensive Care Unit of Elazığ Fethi Sekin City Hospital between March and December 2025. The sample size of the study consisted of 100 mothers (experimental group=50, control group=50) as a result of the a priori power analysis performed with the G-Power 3.1.9.4 program. The data of the study were collected with the Demographic Information Form, the Perceived Stress Scale, and the Short Psychological Resilience Scale. Before mandala coloring, mothers in the experimental group were given information about how to apply mandala coloring for 4-5 minutes. Then, they were given 5 minutes to ask their questions. At the end of this period, mandala coloring was initiated. Mothers performed mandala coloring for 35-40 minutes every weekday for a week. No intervention was applied to the mothers in the control group. Descriptive statistics (number, percentage, mean, standard deviation) and t-tests were used in the analysis of the data. Normality assumption was evaluated with skewness and kurtosis values, and it was determined that the application of parametric tests was appropriate. The study findings showed that there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of perceived stress, perceived stress sub-dimensions, and short-term psychological resilience levels in the pre-test (p>0.05). However, in the post-test measurements, it was determined that the scores of perceived stress and its sub-dimensions in the experimental group were significantly lower than in the control group, and the scores of short-term psychological resilience levels were higher in the experimental group compared to the control group (p<0.05). In conclusion, it was determined that the mandala coloring application applied to mothers whose children were hospitalized in intensive care significantly and strongly reduced the perceived stress level and increased the psychological resilience level. These findings indicate that mandala coloring application may be effective in supporting perceived stress and psychological resilience levels in clinical applications. Keywords: mother, perceived stress, pediatric intensive care, mandala coloring, psychological resilience