DİYABETİK KETOASİDOZDA BİYOKİMYASAL PARAMETRELER İLE KOMA ŞİDDETİ VE MORBİDİTE İLE MORTALİTE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), dünya genelinde hızla artış gösteren önemli bir sağlık problemi haline gelmektedir. Diyabetik ketoasidoz (DKA), diyabetin en sık görülen ve ölümcül olabilen akut komplikasyonlarından biridir. Günümüzde diyabet tedavisindeki tüm gelişmelere rağmen DKA halen mortalite ve morbiditeye neden olabilmektedir. Bu çalışmada amaç, DKA tanısıyla endokrinoloji kliniğine yatırılarak tedavi edilen hastalarda bazı laboratuvar parametreleri ile pH ve ketoasidoz tablosundan çıkış süresi arasındaki ilişkinin karşılaştırılması ve bunun morbidite ve mortalite üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Materyel ve Metod Çalışmamıza, Eylül 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yetişkin Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğinde DKA tanısı alarak tedavi edilen 50 hasta dahil edildi. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, boy ve vücut ağırlık ölçümlerini içeren verileri kaydedildi. DKA tedavisine başlamadan hemen önce tüm hastalardan biyokimyasal parametreler için 5'er cc venöz kan örneği ve arteryel kan gazı (AKG) analizi içinde 1'er cc arteryel kan örneği alındı. Tüm hastaların serum sodyum (Na), potasyum (K), magnezyum (Mg), ürik asit (ÜA), fosfor (P), C-reaktif peptid (CRP), kortizol, Vitamin D3, B12 vitamini, Tiroid Stimüle edici Hormon (TSH), pH, bikarbonat (HCO3), laktat, nötrofil sayısı, platelet (PLT) sayısı ve ortalama platelet volümü (MPV) değerleri ölçüldü. DKA tedavisinin başlangıcından ketoasidoz tablosunun düzelmesine kadar geçen süre tüm hastalar için kayıt edildi. Laboratuvar verileri ayrı ayrı, pH ve ketoasidoz tablosunun düzelme süreleri ile karşılaştırıldı. Tüm sonuçlar istatiksel olarak analiz edildi. Bulgular Hastaların 28'i (%56.0) kadın, 22'i (%44.0) erkek hastalardan oluşmaktaydı. Hastaların medyan yaş ortalaması 46.0 (18.0-65.0) idi. Hastaların AKG'da bakılan ortalama pH değerleri 7.2 (6.9-7.3) ortalama HCO3 değerleri 11.0 mEq/L (3.0-18.0) idi. Ketoasidoz tablosunun düzelme süresi ortalama 24.0 saat (5-96) olarak ölçüldü. Serum K, nötrofil ve platelet sayıları ile pH arasında ters yönde bir korelasyon mevcuttu (sırasıyla, r=-0.453; p=0.001, r=-0.561; p <0.001 ve r=-0.561; p <0.001). D vitamini düzeyleri ile pH arasında ise aynı yönlü bir korelasyon mevcuttu (r=0.298; p=0.050). AKG'da pH ve HCO3 düzeyleri ile DKA tablosunun düzelme süresi arasında ters yönde korelasyon mevcuttu (sırasıyla, r=-0.406; p=0.003, r=-0.382; p=0.006). Serum Na, P, Mg, ÜA, CRP, B12 vitamini, TSH, kortizol ve MPV değerleri ile pH ve ketoasidozun düzelme süresi arasında herhangi bir ilişki tespit edilmedi. Sonuç Çalışmamızın bulguları, DKA şiddeti ile K, laktat, Nötrofil ve PLT değerleri arasında ters yönlü bir korelasyon olduğunu, ancak serum D vitamini düzeyleri ile aynı yönlü bir korelasyon olduğunu gösterdi. Ayrıca ketoasidoz tablosunun düzelme süresi ile pH ve HCO3 değerleri arasında ters yönlü bir korelasyon olduğunu, diğer laboratuvar parametreleri ile herhangi bir korelasyonun bulunmadığını gösterdi.

Purpose: Diabetes Mellitus (DM) is becoming an important health problem that is rapidly increasing worldwide. Diabetic ketoacidosis (DKA) is one of the most common and potentially fatal acute complications of diabetes. Despite all the advances in diabetes treatment today, DKA can still cause mortality and morbidity. The aim of this study is to compare the relationship between some laboratory parameters and pH and the time to recovery from ketoacidosis in patients diagnosed with DKA and treated in the endocrinology clinic, and to investigate its effects on morbidity and mortality. Material and Method: 50 patients diagnosed with DKA and treated at Firat University Faculty of Medicine Hospital Adult Endocrinology and Metabolic Diseases Clinic between September 2023 and July 2024 were included in our study. Data including age, gender, height and body weight measurements of all patients were recorded. Just before starting DKA treatment, 5 cc venous blood samples were taken from all patients for biochemical parameters and 1 cc arterial blood sample was taken for arterial blood gas (ABG) analysis. All patients had serum sodium (Na), potassium (K), magnesium (Mg), uric acid (UA), phosphorus (P), C-reactive peptide (CRP), cortisol, Vitamin D3, vitamin B12, Thyroid Stimulating Hormone (TSH), pH, bicarbonate (HCO3), lactate, neutrophil count, platelet (PLT) count and mean platelet volume (MPV) values were measured. The time from the beginning of DKA treatment to the resolution of ketoacidosis was recorded for all patients Laboratory data were compared separately with pH and ketoacidosis recovery times. All results were analyzed statistically. Findings: 28 (56.0%) of the patients were female and 22 (44.0%) were male. The median age of the patients was 46.0 (18.0-85.0) years. The average pH values of the patients measured on AKG were 7.2 (6.9-7.3), and the average HCO3 values were 11.0 mEq/L (3.0-18.0). The average recovery time for ketoacidosis was measured as 24.0 hours (5-96). There was an inverse correlation between serum K, neutrophil and platelet counts and pH (r=-0.453; p=0.001, r=-0.561; p<0.001 and r=-0.561; p<0.001, respectively). There was a similar correlation between vitamin D levels and pH (r=0.298; p=0.050). There was an inverse correlation between pH and HCO3 levels in FBG and the recovery time of DKA (r=-0.406; p=0.003, r=-0.382; p=0.006, respectively). No relationship was detected between serum Na, P, Mg, UA, CRP, vitamin B12, TSH, cortisol and MPV values and pH and ketoacidosis recovery time. Conclusion: The findings of our study showed that there was an inverse correlation between DKA severity and K, lactate, Neutrophil and PLT values, and a same correlation with vitamin D levels. It also showed that there was a negative correlation between the recovery time of ketoadiosis and pH and HCO3 values, and that there was no correlation with other laboratory parameters.