BITCOIN VE GLOBAL FAKTÖRLERİN BIST-100 ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract

Bu çalışmada, BIST100 ile altın fiyatı, petrol fiyatı, döviz kuru, VIX ve Bitcoin fiyatı arasındaki bağlantıyı araştırmak amacıyla vektör otoregresyon (VAR) analizi ve Granger nedensellik testleri kullanılmıştır. Analiz, Şubat 2012'den Şubat 2024'e kadar olan günlük ve aylık verileri içermektedir. VAR analizine göre, BIST100 endeksi en çok kendi performansından etkilenmiştir, bunu döviz kuru ve faiz oranı takip etmektedir. Araştırma, BIST100 endeksinin VIX'ten önemli derecede etkilendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca Bitcoin'in zamanla BIST100 üzerindeki etkisinin arttığı tespit edilmiştir. Bu durum, kripto paraların borsa performansını açıklamada daha önemli hale geldiğini göstermektedir. Nedensellik testlerinden elde edilen bulgular, döviz kurundan BIST100'e doğru anlamlı bir Granger nedensellik ilişkisi göstermiştir. Bu bulgular, yatırımcılar, portföy yöneticileri ve akademisyenler için önemli sonuçlar doğurmaktadır.

In this work, the vector autoregression (VAR) analysis and Granger causality tests were employed to investigate the connection between the BIST100 and the gold price, the oil price the exchange rate, the VIX, and the Bitcoin price. The analysis included datasets on a daily and monthly basis, spanning from February 2012 to February 2024. Based on the VAR analysis, the BIST100 index was most influenced by its own performance, followed by the exchange rate and the interest rate. The investigation revealed that the BIST100 index was also significantly impacted by the VIX. Furthermore, it was discovered that Bitcoin had a growing impact on the BIST100 over time. This implies that cryptocurrencies are becoming more significant in explaining the performance of the stock market. The findings of causality tests indicated that there was a significant Granger causality relationship from exchange rate to BIST100. For investors, portfolio managers, and scholars, there are significant implications.