ÖDEMELER DENGESİ VE CARİ AÇIK: TÜKİYE’DE 2014-2016 YILLARI ARASINDA CARİ AÇIK VE PETROL FİYATLARI ETKİLEŞİMİ

Abstract

Türkiye’de cari açık sebepleri en çok enerji ithalatından kaynaklanmaktadır. Ülkemizin özellikle enerji kaynaklarında büyük ölçüde dışa bağımlı oluşu cari açık dengesini önemli derecede olumsuz etkilemektedir. Türkiye enerji ithalatında en çok petrol alımlarında dışa bağımlıdır. Bu sebepten dolayı da cari açık dengesi ve petrol fiyatları arasında önemi azımsanamayacak bir ilişki mevcuttur. Petrol fiyatlarında meydana gelen artış azalışlar cari açığı doğrudan etkilediği için ekonomik boyutta Türkiye’nin karşılaşabileceği olumsuz yansımaları azami seviyeye indirmek için alternatif yollara başvurmak gerekmektedir. Bunun için de enerji kaynakları aramaları arttırılmalı ve daha fazla kaynak arayışları içerisine girilmelidir.Çalışmamız da öncelikle ödemeler dengesi ve cari açık konuları ele alınmış, cari açık nedenlerinin en büyük kısmını oluşturan enerji ithalatı konusuna değinilmiştir. Ülkemiz petrol ihtiyacının yaklaşık %90’lık bir kısmını dışarıdan almaktadır ve bu sebepten dolayı da cari açık dengesini doğrudan ve ciddi bir şekilde etkilemektedir. Buna istinaden ülkemizdeki petrol fiyatları ve cari açığı 2014-2016(Kasım ayına kadar) yılları arası SPSS programı ile analiz edilmiştir. Yapmış olduğumuz analiz sonucuna göre değişkenler arasında 0,679 değeri ile en güçlü ilişkiye 2014 yılı sahipken, R2 değerinin 0,112 ile 2015 yılının en zayıf ilişkiye sahip olduğunu söyleyebiliriz.