Tek Parti Döneminde Samsun’da Cumhuriyet Bayramı Kutlamaları (1934-1950)

Abstract

Güçlü ve kahramanlıklarla dolu bir tarihe sahip olan Türk Milleti için, milli duyguları hep diri tutmada ve gelecek nesillere aktarmada milli bayramların önemli bir yeri ve etkisi olmuştur. Bu milli bayramların en önemlisi ise Cumhuriyet Bayramı’dır. 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilen Cumhuriyet rejimi, bütün yurtta ekseriyetle büyük bir memnuniyet ve sevinçle karşılanmıştır. Cumhuriyetin birinci yıldönümü kutlamaları, 1924 yılında devlet tarafından bir kararname yayınlanarak organize edilmiştir. Halk, yeni rejimi benimsediğini, kutlamalara yoğun bir katılım sağlayarak göstermiştir. Cumhuriyetin ilan edildiği gün, Meclis’in 19 Nisan 1925 tarihli oturumunda, bu gün milli bayram olarak kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren, 29 Ekim ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya başlanmıştır. Çağdaş ve güçlü bir devlet olma yolunda kurulan rejimin halka anlatılması, benimsetilmesi, milli bilincin kuvvetlendirilmesi ve devlet millet kaynaşmasının sağlanması amacıyla, bu kutlamalara ayrı bir önem verilmiştir. Kutlamalar, özellikle 1933-1950 yılları arasında merkezden gönderilen talimatnameler ile yurdun dört bir yanında belli bir plan ve program çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışmamızda, Samsun’da 1934-1950 yılları arasında gerçekleştirilen Cumhuriyet Bayramı kutlamalarının hazırlık aşaması, içeriği, bayramın nasıl kutlandığı, halk tarafından gösterilen ilgi ve alaka, arşiv belgeleri, resmi yayınlar, süreli yayınlar ve tetkik eserlerden yararlanılarak incelenmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır.