TEKÂLİF-İ MİLLİYE EMİRLERİ VE TATBİKATI

Abstract

Osmanlı Devleti İttifak Devletleri safında katılmış olduğu Birinci Dünya Savaşı'nı kaybederek Mondros Mütarekesi'ni imzalamak zorunda kalmıştır. Savaştan galip ayrılan İtilaf Devletleri Mütareke'nin imzalanmasından kısa bir süre sonra Osmanlı topraklarını paylaşmak üzere işgal hareketini başlatmışlardır. Yabancı işgal ve istilaları karşısında sessiz kalmayan Türk Milleti tepkisini göstererek Mustafa Kemal Paşa önderliğinde büyük bir direniş harekâtı başlatmıştır. Osmanlı Devleti'nin zor durumda olması ve Batılı devletlerinde desteği ile Yunanistan 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgal etmiştir. İşgali genişletmek amacıyla harekete geçen Yunan kuvvetleri, Türk kuvvetleri ile yapmış oldukları I. ve II. İnönü Savaşlarını kaybetmişlerdir. Bu gelişmeler üzerine Yunanistan yeni bir seferberlik ilan ederek askeri gücünü artırmış ve 10 Temmuz 1921'de tekrar harekete geçerek, Afyon, Kütahya ve Eskişehir'i işgal etmiştir. Bu durum karşısında Mustafa Kemal Paşa, Türk Ordusu'na Sakarya'nın doğusuna çekilme emrini vermiştir. Eskişehir-Kütahya Muharebesi'nde uğranılan başarısızlık ve Ordu'nun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi kamuoyunda tepkilere yol açmıştır. Durumun düzeltilebilmesi amacıyla TBMM tarafından 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya Meclisin yetkilerini de kullanmak üzere Başkumandanlık görevi verilmiştir. Mustafa Kemal Paşa Başkumandanlık yetkisini kullanarak, Ordunun donatılması ve güçlendirilmesi amacıyla 7-8 Ağustos 1921'de Tekâlif-i Milliye (Milli Vergi) Emirlerini yayımlamıştır. Türk Ordusunun ihtiyacı olan yiyecek, giyecek, silah, cephane, ulaşım, haberleşme, sağlık vd. her türlü malzeme ve hizmeti kapsayan Tekâlifi Milliye Emirleri, Milli Mücadele'nin sonuna kadar uygulanmıştır. Türk Milletinin maddi-manevi bütün kaynaklarını seferber etmek suretiyle, cephe gerisindeki halkında katılımını sağlayan bu emirlerin, Milli Mücadelenin kazanılmasında büyük katkıları olmuştur