KLARNETİN SESLERİ VE KÜLTÜREL ANLAMLARI: MÜZİKTE DUYUMSAMA ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Bu ara?tırmanın amacı klarnetin yerel musikisiyle özde?le?tiği Ege, Trakya ve Elazığ?daki klarnet icracılarının müzik duyumsamaların kültürel çerçevede kar?ıla?tırılmasıdır. Ara?tırmanın çalı?ma grubunu Ege, Trakya ve Elazığ?da klarnet çalmakta olan ve ara?tırmaya gönüllü katılan 15 sanatçı olu?turmaktadır. Nitel ara?tırma yöntemlerinden fenomenoloji yakla?ımı ile gerçekle?tirilen bu ara?tırmada klarnet icra eden sanatçılardan Elazığ yöresine ait "Yüksek Minarede Kandiller Yanar" adlı eseri icra etmeleri istenmi? ve eseri icra etmelerinin hemen arkasından ara?tırmacı tarafından hazırlanan be? tane açık uçlu sorunun yer aldığı yarı yapılandırılmı? görü?me formu uygulanmı?tır. Görü?me formunda yer alan sorular yüz yüze görü?me, zoom bağlantısı ve görüntülü WhatsApp araması yöntemleriyle ara?tırmacı tarafından katılımcılara yönlendirilmi? ve sanatçıların onayı alınarak görü?me sürecine ili?kin video kayıtları alınmı? ve ardından görü?meler transkribe edilmi?tir. Görü?me sürecinde ula?ılan verilerin analizinde NV?VO 12 paket programı kullanılmı? ve betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmi?tir. Ara?tırma sonucunda Elazığ yöresi müzik kültürü, Ege ve Trakya bölgelerindeki klarnet sanatçıları tarafından zengin ve özgün bir müzik kültürü olarak değerlendirildiği; eserin zengin melodik yapısıyla ilgili görü?e Elazığlı sanatçıların, Ege ve Trakya sanatçılarından daha yüksek düzeyde katılım sağladıkları; Elazığ?daki sanatçıların, eserin icrasına en çok Elazığ'ın ruhuna sadık kalarak duyguyu yansıtma, eserin hikayesine ve Elazığ yöresine özgü geleneksel icra tekniklerini kullanmaya önem verdikleri; Ege Bölgesi sanatçılarının ise Elazığlı sanatçılara göre eserin melodik yapısına ve ritmik yapısına daha az dikkat ettikleri, bunun yerine formuna ve hikayesine daha fazla odaklandıkları görülmektedir. Ara?tırmada ayrıca klarnet sanatçılarının tavır farklılıklarını etkileyen farklı faktörler olduğu ve klarnet icralarındaki farklılıkların tek bir faktöre bağlanması mümkün görünmemektedir. Anahtar Kelimeler: Müzik, Klarnet, Kültür, Müzikal Duyumsama, Müzik Beğenisi

The aim of this research is to compare the musical sensations of clarinet players in the Aegean, Thrace and Elazığ, where the clarinet is identified with local music, within a cultural framework. The study group of the research consists of 15 artists who play clarinet in Aegean, Thrace and Elazig and who voluntarily participated in the research. In this study, which was carried out with the phenomenology approach, one of the qualitative research methods, the clarinet players were asked to perform the piece called „High Minaret, Candles Burn? belonging to the Elazig region, and a semi-structured interview form with five open-ended questions prepared by the researcher was applied immediately after the performance of the piece. The questions in the interview form were directed to the participants by the researcher through face-to-face interview, zoom connection and video WhatsApp call methods, and video recordings of the interview process were taken with the consent of the artists and then the interviews were transcribed. NVIVO 12 package programme was used to analyse the data obtained during the interview process and evaluated by content analysis method. As a result of the research, the music culture of Elazığ region was evaluated as an extremely rich and unique music culture by the clarinet players in the Aegean and Thrace regions; the artists from Elazığ participated in the opinion about the rich melodic structure of the piece at a higher level than the Aegean and Thrace artists; It is seen that the artists in Elazığ give the most importance to the performance of the piece by being loyal to the spirit of Elazığ, reflecting the emotion, the story of the piece and using traditional performance techniques specific to the Elazığ region; while the artists from the Aegean Region pay less attention to the melodic structure and rhythmic structure of the piece compared to the artists from Elazığ, instead they focus more on its form and story. The study also shows that there are different factors affecting the differences in clarinetists' behaviour and it does not seem possible to attribute the differences in clarinet performances to a single factor. Keywords: Music, Clarinet, Culture, Musical Sensation, Music Taste.