Dijital Oyun Bağımlılığı Bağlamında Öğrencilerin Akademik Motivasyonu ve Öğrenme Sorumluluğuna İlişkin Öğretmen Görüşleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin dijital oyun bağımlılığının öğrencilerin akademik motivasyonları ve öğrenme sorumlulukları üzerindeki etkilerine ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma kapsamında yapılan bu çalışmanın çalışma grubu amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını, 2024-2025 eğitim öğretim yılında görev yapan 25 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasının kullanıldığı araştırmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, dijital oyun bağımlılığı öğrencilerin akademik motivasyonunu düşürmekte, dikkat dağınıklığına yol açmakta ve ders dışı etkinliklere yönelimlerini artırmaktadır. Öğrencilerin dijital oyun oynadıkları zamanlarda ödev ve ders sorumluluklarını erteledikleri, derse karşı ilgisizlik gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca dijital oyunların, öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimini olumsuz etkilediği, iletişim becerilerinde zayıflamalara ve saldırgan davranışlarda artışa neden olduğu saptanmıştır. Öğretmenler, bu olumsuz etkileri azaltmak amacıyla öğrencileri sportif ve sosyal etkinliklere yönlendirdiklerini ve rehberlik hizmetlerini artırdıklarını ifade etmiştir. Sonuç olarak, dijital oyun bağımlılığı öğrencilerin hem akademik başarılarını hem de sosyal becerilerini olumsuz etkilemektedir. Bu doğrultuda, öğrencilere yönelik dijital farkındalık çalışmaları yapılmalı, aile-okul iş birliği artırılmalı ve dijital oyun kullanımını dengeleyici stratejiler geliştirilmelidir.

The aim of this study is to examine teachers’ views on how digital game addiction affects students’ academic motivation and sense of learning responsibility. The study was conducted using a qualitative design and employed criterion sampling—a form of purposive sampling—to select the study group. The participants consisted of 25 teachers during the 2024–2025 academic year. Using a case study design, data were collected through a semi-structured interview form and analyzed by means of content analysis. Findings revealed that digital game addiction lowered students’ academic motivation, led to distraction, and increased their tendency to engage in out-of-class activities. It was observed that while playing digital games, students postpone homework and course responsibilities and show disinterest in lessons. In addition, digital games negatively affected students’ social–emotional development, weakening communication skills and contributing to more aggressive behavior. Teachers reported that to reduce these adverse effects, they directed students toward sports and social activities and strengthen guidance and counselling services. In conclusion, digital game addiction has detrimental effects on both students’ academic achievement and their social skills. Therefore, it is recommended that digital awareness programs be organized for students, school–family cooperation be strengthened, and strategies be developed to help balance digital game use.