KORONER ANJİYOGRAFİ İŞLEMİ YAPILAN HASTALARA UYGULANAN MÜZİK DİNLETİSİNİN VE İNHALER AROMATERAPİNİN AĞRI ŞİDDETİ, KAYGI VE KORKU DÜZEYİNE ETKİSİ

Abstract

Bu araştırma koroner anjiyografi işlemi yapılan hastalara uygulanan müzik dinletisinin ve inhaler aromaterapinin ağrı şiddetine, kaygı ve korku düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, ön test son test kontrol gruplu randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırma, Kasım 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi ve Fethi Sekin Şehir Hastanesi'nin Koroner Anjiyografi Ünitesi'ne koroner anjiyografi olmak için gelen, kriterleri karşılayan ve onam alınan 128 birey ile yürütüldü. İşlem öncesi bekleme salonunda müzik grubu hastalarına rast makamı klasik Türk müziği kulaklık ile 10 dk ve işlem sırasında da sürekli dinletildi. İnhalasyon aromaterapisi deney grubuna işlemden önce 5 dk boyunca lavanta yağı spanç üzerine üç damla damlatılarak ve işlem sırasında sürekli koklatıldı. Müzik dinletisi ve inhalasyon aromaterapi deney grubuna ise işlemden önce 10 dk müzik dinletisi ve 5 dk lavanta yağı inhaler aromaterapisi uygulanarak işlem sırasında sürekli uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise herhangi bir girişimde bulunulmadı. Verilerin toplanmasında "Hasta Bilgi Formu", "Visual Analog Skala-Ağrı (VAS-P)", "Visual Analog Skala-Kaygı (VAS-A)", "Visual Analog Skala-Korku (VAS-F)", "Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) kullanıldı. Verilerin analiz edilmesinde; yüzdelik, ortalama ± standart sapma, medyan, Shapiro Wilk normallik testi, varyans analizi (ANOVA), kikare testi, Karışık düzen varyans analizi kullanıldı. Araştırmada, gruplar arasındaki farklar incelediğinde; işlem öncesi VAS-P, VAS-F, VAS-A ve DKÖ puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmadı(p>0.05). İşlem sonrası müdahale grupları ve kontrol grubu arasındaVAS-P, VAS-F, VAS-A ve DKÖ puan ortalamalarında anlamlı bir farklılık saptandı (p<0.05). Sonuç olarak, müzik dinletisi ve inhaler aromaterapinin koroner anjiyografi yapılan hastalarda ağrı şiddeti, kaygı ve korku düzeyini azalttığı belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda, müzik dinletisi ve/veya inhaler aromaterapinin koroner anjiyografi işlemi esnasında kullanımının yaygınlaşması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağrı Şiddeti, Aromaterapi, Kaygı, Koroner Anjiyografi, Müzik,This study was conducted to examine the effects of music and inhaler aromatherapy applied to patients who have undergone coronary angiography on pain severity, anxiety and fear levels. The study was conducted as a randomized experimental study with a pre-test post-test control group. The study was carried out with 128 individuals who were admitted to the Coronary Angiography Unit of Fırat University Hospital and Fethi Sekin City Hospital between November 2022 and June 2023 for coronary angiography, who met the criteria and whose consents were obtained. The patients in the music group listened to rast maqam classical Turkish music with headphones for 10 minutes in the waiting room before the procedure and continuously during the procedure. In the inhalation aromatherapy experimental group, three drops of lavender oil were dropped on sponge and the patients smelled it for 5 minutes before the procedure and continuously during the procedure. The patients in the music and inhalation aromatherapy experimental group listened to music for 10 minutes and were applied lavender oil inhaler aroma for 5 minutes before the procedure and continuously during the procedure. No intervention was made to the patients in the control group. "Patient Information Form", "Visual Analog Scale-Pain (VAS-P)", "Visual Analog Scale-Anxiety (VAS-A)", "Visual Analog Scale-Fear (VAS-F)", "State Anxiety Scale (SAS)" were used to collect data. Percentage, mean ± standard deviation, median, Shapiro Wilk test of normality, analysis of variance (ANOVA), chi-square test, and mixed order analysis of variance were used for data analysis. In the study, when the differences between the groups were examined, no significant difference was found in the mean scores of VAS-P,VAS-F, VAS-A and SAS before the procedure (p>0.05). A significant difference was found in the mean scores of VAS-P, VAS-F, VAS-A and SAS between the intervention groups and the control group after the procedure (p<0.05). As a conclusion, it was found that music and inhaler aromatherapy decreased the level of pain intensity, anxiety and fear in patients who underwent coronary angiography. In line with these results, it is suggested that the use of music and/or inhaler aromatherapy should become widespread during coronary angiography. Key Words: Anxiety, Aromatherapy, Coronary Angiography, Music Pain Intensity