H.1089-1093/M.1678-1682 (S.1-124) TARİHLİ HARPUT ŞER?İYYE SİCİLİ (TRANSKRİPSİYON VE DEĞERLENDİRME)

Abstract

Bu çalışmada, Harput Kazası'nın H.1089-1093/M.1678-1682 (s.1-124) tarihli Şer?iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmada ilk olarak Osmanlı Devleti'nde adli teşkilat ve kadılık kurumu, şer?iyye mahkemeleri ve mahkeme kayıtları (şer'iyye sicilleri) ile ilgili bilgiler verildikten sonra inceleme konumuz olan sicil içindeki belgeler özetlenip, konularına göre tasnifi ve genel değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonrasında ise transkripsiyon metnine yer verilmiştir. İncelememize konu olan Harput Şer'iyye Sicili'nde alım-satım, miras, vasi tayini, mal anlaşmazlığı, hibe, mezhep değiştirme, vergi, hırsızlık, cinayet, darp, evlilik, tımar vb. konuları içeren kayıtlarla; ferman, berat, buyruldu gibi belgelerin suretlerinin kaydı yer almaktadır. Sicilde Harput Sancağı'nın incelediğimiz tarihlerdeki durumu hakkında bilgiler bulunmaktadır. Çalışmamıza konu olan sicilin hazırlandığı devir IV. Mehmed Devri olup ilk Osmanlı-Rus Savaşı'nın çıktığı dönemdir. Dönemin sadrazamı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'dır. Bu zaman dilimi içinde Viyana Kuşatması'na katılmıştır. Bu dönem (1682) Ruslarla yirmi yıllık bir antlaşma yapılarak son bulmuştur. Anahtar Kelimeler: Harput, Şer'iyye Sicili, Kadı, Mahkeme KayıtlarıIn this study, the transcription and evaluation of the Shar'iyya Record of Harput county dated H.1089-1093/M.1678-1682 (p.1-124) was made. In the study, firstly, after giving information about the judicial organization and the institution of kadı, sharia courts and court records (shar'iyya records) in the Ottoman state, the documents in the registry, which is the subject of our review, are summarized, and their classification and general evaluation are made according to their subjects. Afterwards, the transcription text is inculued. In the Harput Shari'ah Registry, which is the subjectof our review, there are some issues such as purchase and sale, inheritance, appointment of a guardian, property dispute, grant, change of denomination, tax, theft, murder, assault, marriage, grooming, etc. There are records containing the subjects and copies of documents such as edict, berat, commanded. The registry contains information about the status of the Harput Sanjak on the dates we examined. It is the period of Mehmed IV. and the first Ottoman- Russian War broke out. The grand vizier of the period was Kara Mustafa Pasha from Merzifon. During this time, he participated in the Siege of Vienna. This period (1682) ended by making a twenty year agreement with the Russians. Key Words: Harput, Shar'iyyah Record, Kadi, Court Records.