SANAL ORTAM DENEYLERİNİN KULLANILMASININ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARINA, FEN VE TEKNOLOJİ TUTUMLARINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

ÖZ Sanal Ortam Deneylerinin Kullanılmasının Ortaokul Öğrencilerinin Başarılarına, Fen ve Teknoloji Tutumlarına Etkisinin İncelenmesi Şeyma Nur ARI DEMİRAY Yüksek lisans Tezi FIRAT ÜNİVERSİTESİ Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı 2024, Sayfa: XVI+ 137 Bu araştırma ile ortaokul öğrencileriyle farklı ortamlarda yapılan deneylerin öğrencilerin fen bilimleri akademik başarısına, fen bilimleri dersine ve teknolojiye olan tutumuna etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında karma yöntem araştırma yaklaşımı çeşitlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılarak 2022-2023 Eğitim Öğretim yılında 26 ortaokul beşinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın deney grubundaki 13 öğrenciyle sanal ortam deneyleri, kontrol grubundaki 13 öğrenciyle ise gerçek ortam deneyleri yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri ışığın yayılması ünitesi başarı testi, fen bilimlerine yönelik tutum ölçeği ve öğrencilerin teknolojiye yönelik tutum ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerini elde etmek amacıyla deney ve kontrol grubuyla yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 25 paket programıyla ilişkili örneklemler için Wilcoxon işaretli Sıralar Testi ve Man Whitney U-Testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizindeyse betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmanın nicel veri analizi sonucuna göre deney grubu öğrencilerinin ışığın yayılması ünitesi başarı testi ön test ve son test puanları arasında (z= 3.063, p<0.05) son test lehine anlamlı fark meydana gelmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin ışığın yayılması ünitesi başarı testi öntest ve sontest puanları arasında (z=-3.071, p<0.05) son test lehine anlamlı fark meydana gelmiştir. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin ışığın yayılması ünitesi başarı testi son test puanları arasında (U=81.00, p>0.05 ) anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerinin fene yönelik tutum ön test ve son test puanları arasında (z=-3.189, p<0.05) son test lehine anlamlı fark meydana gelmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin fene yönelik tutum ön test ve son test puanları arasında (z=-2.447, p<0.05) son test lehine anlamlı fark meydana gelmiştir. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin fene yönelik tutum son test puanları arasında ise ( U=0.00, p<0.05) kontrol grubu lehine anlamlı bir fark meydana gelmiştir. Deney grubu öğrencilerinin teknolojiye yönelik ön test ve son test puanları arasında (z=-3.059, p<0.05) son test lehine anlamlı fark meydana gelmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin teknolojiye yönelik ön test ve son test puanları arasında ise (z=-0.892, p>0.05) fark meydana gelmediği tespit edilmiştir. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin teknolojiye yönelik tutum son test puanları arasındaysa (U=18.00, p<0.05) deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark meydana geldiği görülmüştür. Araştırmanın nicel bulgularının sonuçlarına göre farklı ortamlarda gerçekleştirilen deneylerin deney ve kontrol grubu öğrencilerinin başarılarını arttırdığı fakat farklı ortamlarda gerçekleştirilen deneylerin öğrenci başarısını arttırmada eşit etki ettiği tespit edilmiştir. Farklı ortamlarda gerçekleştirilen deneyler öğrencilerin fen bilimlerine yönelik tutumunu olumlu yönde etkilemiştir. Fakat gerçek ortam deneylerinin yapıldığı kontrol grubu öğrencilerinin fen bilimlerine yönelik olumlu tutumunun daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerinin teknolojiye yönelik olumlu tutum geliştirdiği, kontrol grubu öğrencilerinin ise çalışma süresince teknolojiye yönelik tutumunda bir değişiklik meydana gelmediği sonucuna ulaşılmıştır. Gerçekleştirilen mülakatlar sonucunda elde edilen nitel verilerin sonucuna göre öğrencilerin fen bilimlerine yönelik ilgisinin, isteğinin ve merakının arttığı, derslerde eğlendiği, yeni bilgiler edindiği ve öğrencilerin çoğunluğunun gerçek ortamda deney yapmak istediği tespit edilmiştir. Fen bilimlerinde deney yapmanın sanal ya da gerçek ortam fark etmeksizin öğrenmeyi kolaylaştırdığı, fakat sanal ortamda deney yapmanın gerçek ortamın sağladığı yaparak yaşayarak öğrenme olanağını sağlayamadığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Fen Bilimleri, Gerçek Otam Deneyi, Ortaokul Öğrencileri, Sanal Ortam Deneyi, Teknoloji