TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE SIFAT VE ZARFLARDA DERECELENDİRME

Abstract

Sıfatlar; varlıkların rengini, durumunu, biçimini niteleyen ve sayısını belirten kelime türüdür. Sıfatlar, varlıkları nitelerken bazen bu niteliğin derecesinin arttırıldığı veya azaltıldığı durumlar söz konusu olmaktadır. Bu olaya derecelendirme denilmektedir. Sıfatların belirttiği niteliğin derecesinin artması, kuvvetlenmesi veya azalması derecelendirmeyi ifade etmektedir. Zarflar da fiilleri, sıfatları veya fiilimsileri niteleyen kelime türüdür. Varlıkların hareketlerinin nasıl ve ne şekilde yapıldığını belirtir. Bu belirtme esnasında niteliğin hareketinin vasfını azlık- çokluk veya miktar bakımından derecelendirir. Buna zarflarda derecelendirme denir. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesinde sıfat ve zarflarda derecelendirme konusu ele alınmış, derecelendirmenin ne olduğu ve derecelendirme yolları ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Sıfat ve zarflarda derecelendirme anlam olayı, eklerle yapılan derecelendirme, bir tek kelimeyle yapılan derecelendirme, en az iki kelimenin yan yana gelmesiyle yapılan derecelendirme ve kelime grubuyla yapılan derecelendirme olmak üzere dört grupta tasnif edilmiştir. Bu başlıklar kendi içinde ayrıntılı olarak ele alınıp işlenmiştir.

Adjectives; It is a type of word that qualifies the color, condition, form and number of assets. While adjectives describe entities, sometimes there are situations where the degree of this quality is increased or decreased. This phenomenon is called rating. Increasing, strengthening or decreasing the degree of quality denoted by adjectives refers to grading. Adverbs are also the type of words that describe verbs, adjectives or gerunds. It specifies how and in what way the movements of assets are made. During this indication, it grades the nature of the movement of the attribute in terms of scarcity, abundance or quantity. This is called grading in adverbs. In this study, the subject of grading in adjectives and adverbs in Turkey Turkish and Azerbaijani Turkish is discussed, what the grading is and the ways of grading are discussed in detail. Grading ways in Turkey Turkish and Azerbaijan Turkish were compared. It has been classified in four groups as grading meaning event in adjectives and adverbs, grading with affixes, grading with a single word, grading made with at least two words coming together, and grading with word groups. These titles have been dealt with in detail in themselves.