CUMHURİYET DÖNEMİ'NDEN GÜNÜMÜZE TÜRK SİNEMA TARİHİ'NDE ÖĞRETMEN ROLLERİNDE ÖRGÜTSEL ADANMIŞLIĞIN İNCELENMESİ

Abstract

Adanmışlık kavramı, Türkçede bağlanmak, bağlılık, vakfetmek gibi kavramlarla eş anlamlıdır. Adanmışlık, bir örgütün bireye yönelik formal ve normatif beklentilerinin ötesinde bireyin örgütsel amaç ve değerlere yönelik davranışlarıdır. Örgütsel adanmışlık; çalışan ile örgüt arasındaki ilişkiyi gösteren, bulunduğu örgüte devam etmesini sağlayan ve örgüte karşı psikolojik yaklaşımını ifade eden bir durumdur. Çalışanların bağlılığıdır ve görev yaptığı örgütün başarılı olabilmesi için gösterdiği çabayı ifade etmektedir (Gürdoğan, 2018: s. 38-39). Örgütsel adanmışlığı etkileyen faktörler olarak; örgütsel faktörler (işin özellikleri, örgüt büyüklüğü ve yapısı, ücret, liderlik, örgütsel ödüller, rol belirsizliği ve çatışması, takım çalışması, iletişim ve monotonluk), örgüt dışı faktörler (aile ve toplum baskısı, profesyonellik, alternatif iş seçenekleri, belirsizlikten kaçış), kişisel faktörler (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, kıdem, kişilik özellikleri ve medeni durum) gösterilebilir. Örgütsel adanmışlığın sonuçları ile ilgili yapılan araştırmalarda davranışsal sonuçların adanmışlıkla en güçlü ilişkiler içerdiği görülmüştür. Türk Sinema tarihi ise 19. Yüzyılın sonlarında başlamıştır. Türk Sineması'nda öğretmen figürü ise sıklıkla kullanılmaktadır. Yapılan çalışmada ise 1966-2016 yılları arasındaki zaman dilimi 1960-1970, 1970-1980, 1980-1990, 2000'den günümüze olacak şekilde bölümlere ayrılmıştır. Her bölüme ait ikişer filmin belirlenmesiyle toplamda on filmdeki öğretmen figürü incelenmiş ve örgütsel adanmışlık davranışları tespit edilmiştir.

The concept of commitment is synonymous with concepts such as attachment, devotion and dedication in Turkish. Commitment is an individual's behavior towards organizational goals and values beyond the formal and normative expectations of the individual. Organizational dedication; It is a situation that shows the relationship between the employee and the organization, ensures that the organization continues, and expresses the psychological approach to the organization. It is the commitment of the employees and expresses the efforts of the organization in which it operates to be successful (Gurdogan, 2018: p. 38-39). As factors affecting organizational commitment; organizational factors (characteristics of work, organizational size and structure, salary, leadership, organizational rewards, role ambiguity and conflict, teamwork, communication and monotony), external factors (family and community pressure, professionalism, alternative job options, escape from uncertainty), personal factors (gender, age, educational background, seniority, personality traits and marital status) can be shown. In studies conducted on the results of organizational commitment, it has been seen that behavioral results include the strongest relationships with commitment. Studies on the results of organizational commitment have shown that behavioral outcomes have the strongest relationships with commitment. The history of Turkish cinema began at the end of the 19th century. The figure of the teacher is frequently used in Turkish Cinema. In the study, the time period between 1966-2016 was divided into sections from 1960-1970, 1970-1980, 1980-1990, 2000 to the present. By determining two films for each section, the teacher figure in ten films in total was examined and organizational commitment behaviors were determined.