BEŞERİ SERMAYENİN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Bu yüksek lisans tezinin amacı, ekonomik büyüme ile beşeri sermaye arasındaki ilişkinin Türkiye özelinde ampirik olarak incelenmesidir. Tez üç bölümden oluşmakta, ilk bölümde tez içerisinde yer alan ekonomik büyüme ve beşeri sermayenin açıklanmasına ilişkin kavramlar yer almakta, ikinci bölümde ise ekonomik büyüme içerisinde beşeri sermayenin rolünü konu alan iktisadi yaklaşımlara yer verilmektedir. Son bölüm olan üçüncü bölümde ise Türkiye'de beşeri sermaye ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki ekonometrik olarak incelenmektedir. Ekonomik büyümenin yalnızca fiziki sermayede yaşanan değişimlerle açıklanamayacağının anlaşılmasıyla beşeri sermaye kavramı ortaya çıkmıştır. Kavram olarak beşeri sermaye, işgücünün bilgi, beceri ve yetenek gibi sahip olduğu yetkinlikler olarak açıklanabilmektedir. Ekonomik büyüme ise belirli bir dönemde mal ve hizmet üretimlerinin zamanla artması olarak tanımlanmaktadır. Neo-Klasik büyüme modellerinden Denison, Mankiw-Romer-Weil, Becker-Schultz ve Jorgenson yaklaşımları, içsel büyüme modellerinden ise Barro, Lucas ve Charles Jones yaklaşımları beşeri sermayenin ekonomik büyüme içerisindeki etkisini konu alan iktisadi yaklaşımlar olarak incelenmektedir. Türkiye özelinde yapılan bu çalışmada beşeri sermaye ve ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişki 2000 – 2022 yılları arasındaki GSYH ve beşeri sermaye endeksi ile Türkiye özelinde incelenmektedir.

The aim of this master's thesis is to empirically examine the relationship between economic growth and human capital in Turkey. The thesis consists of three parts, in the first part there are concepts related to the explanation of economic growth and human capital in the thesis, and in the second part, economic approaches on the role of human capital in economic growth are included. In the third chapter, which is the last chapter, the relationship between human capital and economic growth in Turkey is analyzed econometrically. The concept of human capital emerged with the understanding that economic growth cannot be explained only by changes in physical capital. As a concept, human capital can be explained as the competencies that the workforce has such as knowledge, skills and abilities. Economic growth is defined as the increase in the production of goods and services over time in a certain period. Denison, Mankiw-Romer-Weil, Becker-Schultz and Jorgenson approaches from neo-classical growth models and Barro, Lucas and Charles Jones approaches from endogenous growth models are examined as economic approaches that focus on the effect of human capital on economic growth. In this study, which is specific to Turkey, the long-term relationship between human capital and economic growth is examined in Turkey with the GDP and human capital index between the years 2000-2022.