Osmanlı'da Sıbyan Mektepleri ve İlköğretimin Örgütlenmesi

Abstract

Osmanlılar, Selçuklulardan ve diger Türk devletlerinden sıbyan mekteplerini devraldılar. Bu okullarda okutulan temel ders Kur’an’ın yüzünden okunması olmakla birlikte dini bilgiler, yazı ve aritmetik de ögretiliyordu. İlk zamanlarda Osmanlı toplumunun ilkögretim alanındaki ihtiyacını karsılayan sıbyan mektepleri zaman içerisinde meydana gelen degismelere karsı duyarsız kalarak bu toplumsal ihtiyacı karsılayamayacak duruma geldiler, yapı ve isleyislerinde gerekli reformları yapmayı reddettiler. Devlet, sıbyan mekteplerini iyilestirmede güçlükle karsılasınca bunların yerine “usul-i cedide” denilen yenilik taraftarı okulları açtı. Böylece Osmanlı’da iki baslı bir ilkögretim yapılanması ortaya çıktı. Devlet yenilik taraftarı olan okulları destekleyince, sıbyan okulları kendi kaderleri ile bas basa kaldı ve Osmanlı’nın son dönemlerine kadar varlıklarını sürdürdüler. 1923’ te kurulan Cumhuriyet yönetimi 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile sıbyan mekteplerinin varlıklarına son vermis ve egitim-ögretimi tek çatı altında toplamıstır.